Yeni Türkçe Dersi Öğretim Programı Taslağı Tam Metin

OKUYAN: 407 - Yazar: - Kategori:
Yayın Tarihi: - 12:54

Türkçe Dersi Öğretim Programı

Türkçe Dersi Öğretim Programı
Ankara – 7
T.C.
MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Türkçe Dersi Öğretim Programı
Temel Eğitim Genel Müdürlüğü
TÜRKÇE DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI
(İlkokul ve Ortaokul 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar)

Türkçe Dersi Öğretim Programı
T.C.
MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI
Temel Eğitim Genel Müdürlüğü

Türkçe Dersi Öğretim Programı
TÜRKÇE DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI
(İlkokul ve Ortaokul 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar)

Bu materyal Milli Eğitim Bakanlığı tarafından öğretim programlarının güncellenmesi çalışmaları
kapsamında kamuoyunun görüş, öneri ve eleştirilerini almak amacıyla hazırlanmıştır. Başka bir
amaçla kullanılamaz. Öğretim programlarının nihai hali değildir.

Türkçe Dersi Öğretim Programı
ANKARA – 2017
İÇİNDEKİLER

Türkçe Dersi Öğretim Programı
ÖĞRETİM PROGRAMININ TEMEL
FELSEFESİ……………………………………………………………………………….
… 3
ÖĞRETİM PROGRAMININ GENEL AMAÇLARI
………………………………………………………………………………… 4
ÖĞRETİM PROGRAMINDA TEMEL
BECERİLER……………………………………………………………………………….
5
ÖĞRETİM PROGRAMINDA DEĞERLER
EĞİTİMİ………………………………………………………………………………
5
ÖĞRETİM PROGRAMINDA REHBERLİK
……………………………………………………………………………………….
… 5
ÖĞRETİM PROGRAMINDA ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME YAKLAŞIMI
……………………………………………… 6
ÖĞRETİM PROGRAMININ YAPISI
……………………………………………………………………………………….
…………. 8
ÖĞRENME ALANLARI
……………………………………………………………………………………….
…………………………. 9
ÖĞRETİM PROGRAMININ UYGULANMASINDA DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR………………………………. 10
Ders Kitaplarına Yönelik Açıklamalar
………………………………………………………………………………… 10
Ders Kitaplarına Alınacak Metinlerin Nitelikleri
…………………………………………………………………… 11
İLK OKUMA VE YAZMA SÜRECİ
……………………………………………………………………………………….
…………. 13
1. SINIF KAZANIM VE AÇIKLAMALARI
……………………………………………………………………………………….
…. 16
2. SINIF KAZANIM VE AÇIKLAMALARI
……………………………………………………………………………………….
… 18
3. SINIF KAZANIM VE AÇIKLAMALARI
……………………………………………………………………………………….
… 20
4. SINIF KAZANIM VE AÇIKLAMALARI
……………………………………………………………………………………….
… 22
5. SINIF KAZANIM VE AÇIKLAMALARI
……………………………………………………………………………………….
… 24
6. SINIF KAZANIM VE AÇIKLAMALARI
……………………………………………………………………………………….
… 27
7. SINIF KAZANIM VE AÇIKLAMALARI
……………………………………………………………………………………….
… 30
8. SINIF KAZANIM VE AÇIKLAMALARI
……………………………………………………………………………………….
… 33
TÜRKÇE DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI KAZANIM VE AÇIKLAMALAR TABLOSU ………………………………
37

Türkçe Dersi Öğretim Programı

ÖĞRETİM PROGRAMININ TEMEL FELSEFESİ

Türkçe Dersi Öğretim Programı, öğrencilerin hayat boyu kullanabilecekleri sözlü iletişim, okuma ve
yazma ile ilgili dil becerilerini ve zihinsel becerileri kazanmaları, bu becerileri kullanarak
kendilerini bireysel ve sosyal yönden geliştirmeleri, etkili iletişim kurmaları, Türkçe sevgisiyle,
istek duyarak okuma ve yazma alışkanlığı edinmelerini sağlayacak şekilde bilgi, beceri ve değerleri
içeren bir bütünlük içinde yapılandırılmıştır. Türkçe Dersi Öğretim Programı; dil becerilerinin ve
yeterliliklerinin geliştirilmesini, diğer tüm alanlarda öğrenme, kişisel ve sosyal gelişme ile
mesleki becerileri edinmenin ön şartı olarak kabul etmektedir. Bundan hareketle Türkçe Dersi
Öğretim Programı’nın temel amacı;
1. Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullanan,

2. Kendini ifade eden, iletişim kuran, iş birliği yapan, girişimcilik ve sorun çözme kapasitesi
gelişmiş,

3. Bilimsel düşünen, anlayan, araştıran, inceleyen, eleştiren, sorgulayan ve yorumlayan,

4. Haklarını ve sorumluluklarını bilen, öz güveni yüksek, çevresiyle uyumlu, millî, manevi ve
evrensel değerlerle donanımlı, görüş ve tezlerini gerekçe ve kanıtlarla destekleyerek yazılı ve
sözlü olarak ifade edebilen,
5. Okuduklarını anlayarak eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirebilen, sentezleyebilen,
okuma ve öğrenmeden zevk alan,
6. Bilgi teknolojilerini güvenli bir şekilde kullanarak bilgi edinme, oluşturma ve paylaşma
becerileri gelişmiş bireyler yetiştirmektir.
Öğrencilerin zihinsel becerilerini geliştirme, iletişim kurma, duygu ve düşüncelerini ifade etme ve
bilgi edinmelerinde dilin yeri çok önemlidir. Dil ve zihinsel becerilerinin gelişimi; öğrencilerin
olayları sorgulama, çok yönlü düşünme, değerlendirme, karar verme, sosyalleşme ve mesleki gelişim
süreçlerini kolaylaştırmaktadır. Bu nedenle öğrencilerin küçük yaşlardan itibaren dil ve zihinsel
becerilerini geliştirmek gerekmektedir. Sözlü iletişim, okuma ve yazma öğrenme alanlarındaki
beceriler birbiriyle ilişkili ve bütünlük içinde ele alınmaktadır. Konuşma ve dinleme becerileri
sözlü iletişim öğrenme alanı içinde işlenmektedir. Öğrenme alanlarının her birinde edinilen bilgi
ve beceriler öğrenme sürecinde birbirini etkilemekte ve tamamlamaktadır.
Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda Türkçe öğretiminin yanında; düşünme, anlama, sıralama, sınıflama,
sorgulama, ilişki kurma, eleştirme, tahmin etme, analiz-sentez yapma, değerlendirme gibi zihinsel
becerilerin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Birinci sınıftan sekizinci sınıfa kadar kazanımların
yapısı ve hiyerarşisi, öğrencilerin “sözlü iletişim”, “okuma” ve “yazma” alanlarında temel
becerileri kazanmaları ile birlikte üst düzey bilişsel becerileri geliştirecek şekilde
düzenlenmiştir. Örneğin ilköğretimin ilk yıllarında sözlü iletişim alanında konu dışına çıkmadan,
kurallara uyarak konuşma beklenirken sonraki yıllarda topluluk önünde konuşmalar veya sunumlar için
hazırlık yapma, konuşmasını hazırlamak için okuduklarına atıf yapma, konuşma/tartışma içinde ana
fikri belirleme, sorgulama, konuyu özetleme gibi sarmal bir şekilde ilerleyen bir kazanım
hiyerarşisi oluşturulmuştur.
Türkçe Dersi Öğretim Programı ile basılı ve elektronik ortamlarda dinlediklerini ve okuduklarını
anlayan, kendilerini yazılı ve sözlü olarak ifade eden; eleştirel, yansıtıcı ve yenilikçi düşünen,
millî, manevi ve evrensel değerlere duyarlı bireyler yetiştirilmesi amaçlanmıştır. Program;
öğrencinin birikim, beceri ve gelişimini göz önünde bulunduran ve öğrenciyi merkeze alan bir
yaklaşımla hazırlanmış olup bütün kazanımlar sürekli gelişme ve ilerleme gösteren bir yapı içinde
tasarlanmıştır. Programda öğrenme alanları, 1. sınıftan 8. sınıfa kadar bir bütün olarak
düşünülmüştür. Program, öğrencilerin dil becerilerini geliştirmenin yanında “sözlü iletişim”,
“okuma” ve “yazma” öğrenme alanlarındaki kazanımlarla farklı türlerden metinler üzerinde çalışmalar
yaparak anlama, anlamlandırma, değerlendirme ve sentezleme becerilerini geliştirmeye de
odaklanmıştır.
Programda öğrenme alanları “Sözlü İletişim”, “Okuma” ve “Yazma” olmak üzere üç ana başlık altında
düzenlenmiştir. Bu Programda dil bilgisi ile ilgili kazanımlar, sınıf seviyesine uygun şekilde
öğrenme alanları içerisine 5. sınıftan 8. sınıfa kadar aşamalı olarak dağıtılmıştır. Bu yaklaşımla
dil bilgisi konularının ezberlenmesi yerine sezdirme ve uygulama yoluyla öğretilmesi amaçlanmıştır.
Dil bilgisinin, öğrenme alanlarıyla ilişkilendirilerek metin bağlamı içerisinde ele alınması
hedeflenmiştir.
3

Türkçe Dersi Öğretim Programı

Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda

1. Türkçeyi doğru, etkili ve güzel kullanma, eleştirel ve yenilikçi düşünme, iletişim kurma,
problem çözme, araştırma, bilgi teknolojilerini kullanma, girişimcilik ve karar verme gibi temel
becerilere yer verilmiştir.
2. Düşünme, anlama, sıralama, sınıflama, sorgulama, ilişki kurma, eleştirme, tahmin etme,
analiz-sentez yapma ve değerlendirme gibi zihinsel beceriler ön plana çıkarılmıştır.
3. Okuma ve yazma kazanımları metin içi, metin dışı ve metinler arası okuma yoluyla anlam
oluşturmayı sağlayacak şekilde yapılandırılmıştır.
4. Öğrencilerin gelişim özellikleri göz önünde bulundurularak dil bilgisi, yazım kuralları,
okuduğunu anlama ve yazılı anlatım becerileri ile ilgili kazanımlar artan bir yoğunluk ve derinlik
içinde yapılandırılmıştır.
5. Tematik yaklaşım esas alınmış ve sınıf seviyeleri itibariyle temalar belirlenmiştir.

6. İlk okuma-yazma öğretiminde “ses temelli cümle yöntemi” benimsenmiştir.

7. Yazı öğretimine birinci sınıftan itibaren bitişik eğik yazıyla başlanması ve bütün yazı
çalışmalarının bitişik eğik yazı harfleriyle yapılması ve bütün sınıf seviyelerinde sürdürülmesi
benimsenmiştir.
ÖĞRETİM PROGRAMININ GENEL AMAÇLARI

Türkçe öğretiminin amacı, 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu’nda ifade edilen Türk Millî
Eğitiminin Genel Amaçları ve Temel İlkeleri doğrultusunda öğrencilerin;
1. Sözlü iletişim, okuma ve yazma becerilerini geliştirmek,

2. Türkçeyi, konuşma ve yazma kurallarına uygun olarak bilinçli, doğru ve özenli kullanmalarını
sağlamak,

3. Düşünme, anlama, sıralama, sınıflama, sorgulama, ilişki kurma, eleştirme, tahmin etme,
yorumlama, analiz-sentez yapma ve değerlendirme becerilerini geliştirmek,
4. Okuduğu, dinlediği ve izlediğinden hareketle, söz varlığını zenginleştirerek dil
zevki ve bilincine ulaşmalarını; duygu, düşünce ve hayal dünyalarını geliştirmelerini sağlamak,
5. Okuma ve yazma sevgisi ile alışkanlığını kazanmalarını sağlamak,

6. Duygu ve düşünceleri ile bir konudaki görüşlerini veya tezini sözlü ve yazılı olarak etkili ve
anlaşılır biçimde ifade etmelerini sağlamak,
7. Bilimsel, yapıcı, eleştirel ve yenilikçi düşünme, kendini ifade etme, iletişim kurma, iş
birliği yapma, problem çözme ve girişimcilik gibi temel becerilerini geliştirmek,
8. Bilgiyi araştırma, keşfetme, yorumlama ve zihinde yapılandırma becerilerini geliştirmek,

9. Basılı materyaller ile çoklu medya kaynaklarından bilgiye erişme, bilgiyi kullanma ve üretme
becerilerini geliştirmek,
10. Çoklu medya ortamlarında aktarılanları sorgulamalarını sağlamak,

11. Kişisel, sosyal ve kültürel yönlerden gelişmelerini sağlamak,

12. Millî, manevi, ahlaki, tarihî, kültürel, sosyal, estetik ve sanatsal değerlere önem vermelerini
sağlamak; millî duygu ve düşüncelerini güçlendirmek,
13. Türk ve dünya kültür ve sanatına ait eserler aracılığıyla millî ve evrensel değerleri
tanımalarını sağlamaktır.
4

Türkçe Dersi Öğretim Programı

ÖĞRETİM PROGRAMINDA TEMEL BECERİLER

Türkçe Dersi Öğretim Programı, öğrencilerin hayat boyu kullanabilecekleri sözlü iletişim, okuma ve
yazma ile ilgili dil becerilerinin ve düşünme, anlama, sıralama, sınıflama, sorgulama, ilişki
kurma, eleştirme, tahmin etme, analiz-sentez yapma, değerlendirme gibi zihinsel becerilerin
gelişimine odaklanmıştır. Program; dil becerilerinin ve yeterliliklerinin geliştirilmesini, diğer
tüm alanlarda öğrenme, kişisel ve sosyal gelişme ile mesleki becerileri edinmenin ön şartı olarak
kabul etmektedir.
Dil ve zihinsel becerilerinin gelişimi; öğrencilerin olayları sorgulama, çok yönlü düşünme,
değerlendirme, karar verme, sosyalleşme ve mesleki gelişim süreçlerini kolaylaştırmaktadır. Bu
nedenle öğrencilerin küçük yaşlardan itibaren dil ve zihinsel becerilerini geliştirmek
gerekmektedir. Sözlü iletişim, okuma ve yazma öğrenme alanlarındaki beceriler birbiriyle ilişkili
ve bütünlük içinde ele alınmaktadır. Öğrenme alanlarının her birinde edinilen bilgi ve beceriler
öğrenme sürecinde birbirini etkilemekte ve tamamlamaktadır.
Türkçe Dersi Öğretim Programı, öğrencilerin “sözlü iletişim”, “okuma” ve “yazma” alanlarında temel
dil becerileri kazanmaları ile birlikte üst düzey bilişsel becerileri geliştirecek şekilde
düzenlenmiştir. Programdaki beceriler, Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi’nde yer alan anahtar
yeterlilikler (ana dilde iletişim, yabancı dilde iletişim, matematiksel yetkinlik ve
bilim/teknolojide temel yetkinlikler, dijital yetkinlik, öğrenmeyi öğrenme, sosyal ve vatandaşlıkla
ilgili yeterlilik, inisiyatif alma ve girişimcilik algısı, kültürel farkındalık ve ifade) ile
doğrudan ilişkili becerilerdir.
ÖĞRETİM PROGRAMINDA DEĞERLER EĞİTİMİ

Değer eğitiminin temel amaçlarından biri öğrencilerin sağlıklı, tutarlı ve dengeli bir kişilik
geliştirmelerini sağlamaktır. Çünkü değerler, insanın tutum ve davranışlarını biçimlendirmede
önemli bir role sahiptir. Millî eğitim sisteminin öncelikli hedefinin kültür aktarımını sağlamak
olduğu göz önüne alındığında, değerler sisteminin eğitim süreci içerisinde kazandırılması ve yeni
nesillere aktarılması kültür devamlılığı açısından da son derece önemlidir.
Millî, manevi ve evrensel değerleri tanıyan, benimseyen ve bunları içselleştirerek davranışa
dönüştüren bireyler yetiştirmede Türkçe Dersi Öğretim Programı’nın katkısı son derece büyüktür.
Türkçe öğretiminde değerler, öğrencilere metinler aracılığıyla kazandırılmaktadır. Dolayısıyla ders
kitaplarına seçilecek olan metinlerin millî, manevi, ahlaki ve evrensel değerleri yansıtması
beklenmektedir. Metinlerin hangi değerleri aktaracağını da tema ve konu örnekleri belirlemektedir.
Bu anlayıştan hareketle Türkçe derslerinde öğrencilere aktarılması beklenen değerlerin Programda
somut bir şekilde Sınıf Düzeyine Göre Temalar ve Konu Örnekleri başlığı altında verilmesi uygun
görülmüştür. Programda yer verilen değerler aşağıda belirtilmiştir:
Dostluk, arkadaşlık, aile birliğine önem verme, adalet, vefa, eşitlik, özgürlük (bağımsızlık),
sadakat, merhamet, güven, saygı, sevgi, hoşgörü, sabır, paylaşma, dayanışma, yardımlaşma, sözünde
durma, çalışkanlık, dürüstlük, cömertlik, iyilikseverlik, alçakgönüllülük, misafirperverlik,
vicdanlı olma, tarihsel mirasa duyarlılık, cesaret, fedakârlık, vatanseverlik, sorumluluk,
paylaşma, iş birliği, temizlik, özgüven vb.
Yukarıda verilen değerler dışında, Programın Sınıf Düzeyine Göre Temalar ve Konu Örnekleri başlığı
altında yer alan maddelerin neredeyse tamamı, bir değerle ilişkilendirilebileceğinden Türkçe Dersi
Öğretim Programı’nın değerler eğitimi açısından zengin bir içeriğe sahip olduğu söylenebilir.
Örneğin, “Vatandaşlık Bilinci” teması altında yer alan konu örneklerinden “görev bilinci, adalet,
hukukun üstünlüğü, çalışma, üretme, emeğin değeri, vergi bilinci, tüketici bilinci” gibi kavramlar
değerlerle doğrudan ilişkili konu örnekleridir.
ÖĞRETİM PROGRAMINDA REHBERLİK Türkçe Dersi Öğretim Programı

Öğretim programlarında ele alınacak rehberlik çalışmalarının içeriği, okulun özellikleriyle
öğrencilerin gelişim dönemleri ve ihtiyaçlarına göre farklılık göstermektedir. Çünkü programlardaki
rehberlik çalışmalarının içeriği bu dönemdeki çocukların gelişim özelliklerine uygun, akademik
başarılarını destekleyici ve eğitim amaçlarıyla uyumlu biçimde hazırlanmalıdır.

Türkçe Dersi Öğretim Programı
5

Türkçe Dersi Öğretim Programı

İlkokul süreci içinde öğrencinin kendini tanıması, ilgi, yetenek ve özelliklerini keşfetmesi,
geliştirmesi amaçlanır. Bu yıllarda, kişisel ve sosyal rehberlik alanında özellikle benlik saygısı,
öz yönetim, öz denetim, problem çözme ve karar verme gibi kişiliğin çeşitli yönlerini etkileyecek
alanlarda bireysel gelişimi sağlamaya yönelik çalışmalar önemli bir yer tutar. Bu dönemde
çocuklarda sosyal ilgi ve ait olma duygusunu geliştirme, başkalarının ihtiyaçlarına duyarlı olma,
iletişim kurma, iş birliği yapma gibi sosyalleşme sürecini kolaylaştırma, rehberlik çalışmalarından
beklenen yararlar içindedir. Eğitsel rehberlik alanında okula ilgi, zamanı iyi kullanma, planlı
çalışma, eğitime değer verme gibi temel tutum ve becerilerin kazandırılması amacıyla uygun
fırsatlar ve öğrenme yaşantıları kazandırılması çok önemlidir.
Ortaokulda ise kişisel ve sosyal rehberlik alanında, ergenin kişilik bütünlüğünü kazanması,
yetişkinler dünyasına hazırlanması, yaşam felsefesini oluşturması, kendine güvenen, sosyal
ilişkilerde başarılı, iletişim kurabilen, zamanı verimli kullanabilen, iş birliği yapabilen ve
empati kurabilen güçlü bir birey olarak yaşadığı ortama, değişikliklere aktif uyum sağlaması
amaçlanır. Eğitsel rehberlik alanında, ergenin kendini tanıması, çevrede kendine açık eğitim
olanaklarını öğrenmesi, gizilgüçlerini geliştirmesi için uygun ortam ve fırsatlar sağlanması
gerekir. Kendini gerçekleştirme yolunda vereceği tüm kararlarda kendi özellikleri ve çevre
koşullarına duyarlı ve bilinçli olabilmesine çalışılır.
ÖĞRETİM PROGRAMINDA ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME YAKLAŞIMI Türkçe Dersi Öğretim Programı

Programda; öğrenme sürecinin başlangıcında öğrencilerin hazırbulunuşluk düzeylerinin belirlenmesi,
süreç içinde öğrenme ve gelişiminin izlenmesi ile öğrenme sürecinin sonucunda kazanımların
gerçekleşme düzeylerinin belirlenmesi birbirini destekleyen ve tamamlayan ölçme ve değerlendirme
etkinlikleri olarak ele alınmıştır.
Birinci sınıfta öğrencilerin hazırbulunuşluk düzeylerinin belirlenmesinde okul öncesi eğitim alıp
almadıkları da dikkate alınarak özellikle okuma ve yazma ile ilgili kazanımların
gerçekleştirilmesine yönelik etkinliklerde bilişsel ve psikomotor beceriler bakımından gelişim
düzeyinin değerlendirilmesi gerekir. Gelişim özelliklerinin çeşitlilik gösterdiği gruplarda
öğrencilerin okuma ve yazmaya hazırbulunuşluklarının üzerinde bir güçlüğe maruz bırakılmamalarına
dikkat edilmelidir. Bazı öğrencilerin okuma ve yazmaya geçmeleri daha uzun zaman alabilir. Bu
dönemde öğrencilerin gelişim düzeylerinin üzerinde zorlanmaları, okuma ve yazmaya karşı olumsuz
tutum geliştirmeleri yanında kalıcı olarak okuma ve yazma bozukluklarına da neden olabilir.
İlkokulda öğrencilerin dil becerilerinin gelişiminin sürekli olarak izlenmesi, her bir öğrenme
alanında öğretmenin resmî ölçme ve değerlendirme etkinliklerinden daha çok sınıf içi gözleme dayalı
bir değerlendirme yapmasını gerektirir. Özellikle ilkokulun ilk üç sınıfında notla değerlendirme
yapılmaması bu yaklaşımın uygulanmasını kolaylaştırır.
Süreç içinde, ölçme ve değerlendirme çalışmalarında 1. sınıfta yazma öğrenme alanında öğrencilerin
harfler, rakamlar ve matematiksel işaretleri tekniğine uygun yazma becerisi üzerinde durulmalıdır.
Bu nedenle
1. sınıfta öğrencilerin yazma çalışmalarında öğretim esnasında anlık olarak izleme, geri bildirimde
bulunma ve yönlendirme önem taşır. İlk yıl yazma öğretiminde hiçbir şekilde resmî sınav biçiminde
bir ölçme ve değerlendirme yapılmamalıdır. Öğrencilerin oluşturduğu metinler, öğretmen
rehberliğinde kontrol edilerek metin üzerinde gerekli düzeltmelerin yapılması sağlanmalıdır. Ayrıca
öğrencilerin kendilerinin ve akranlarının yazdıklarını kontrol ederek hatalarını belirleme ve
düzeltmelerine yönelik uygulamalar yapılmalıdır. Yazma çalışmalarında öğretmenin yönlendirmesi ve
desteği, ilk yıllarda daha fazla olmakla birlikte, sonraki yıllarda öğrencinin bağımsız çalışma ve
karar verme becerilerini geliştirme amacıyla ihtiyatla ve kademeli olarak azaltılmalıdır.
Süreç içindeki ölçme ve değerlendirme çalışmalarında öğrenme eksikleri ve yanlışlıklar
belirlendiğinde bu eksiklerin giderilmesi ve yanlışların düzeltilmesine yönelik düzenlemelerin
öğrencilerin benlik algılarını olumsuz etkileyecek nitelikte ve yargılayıcı olmamasına dikkat
edilmelidir. Bu nedenle eksiklerin giderilmesi ve yanlışların düzeltilmesi, öğrenciye müdahale
şeklinde değil öğretim etkinliklerinin ve/veya içeriğin yeniden düzenlenmesi/öğretimi şeklinde
olmalıdır. Örneğin T.1.2.7 ve T.2.2.2 kazanımlarında sözcükleri doğru telaffuz etme
amaçlanmaktadır. Öğretmenin her yanlış telaffuza doğrudan müdahalesi ve bunun yanlış olduğunu

Türkçe Dersi Öğretim Programı
6

Türkçe Dersi Öğretim Programı

belirtmesi öğrencinin konuşmaktan kaçınmasına sebep olabilir. Bunun yerine öğretmen aynı sözcüğü
doğru telaffuz ederek öğrenciyi rencide etmeden yanlışı düzeltebilir. İlk iki sınıfta yer alan
kazanımların niteliği ve beceriler dikkate alınarak çoktan seçmeli testler kullanılmamalı; 3 ve 4.
sınıfta ise olabildiğince az kullanılmalıdır. Bu durum öğretim materyallerinin hazırlanmasında da
dikkate alınmalıdır.
Öğrenme sürecinin sonunda yapılacak ölçme ve değerlendirme; kazanımların ne düzeyde gerçekleştiği,
kazanımların kapsadığı bilgi ve becerilerin ne ölçüde edinildiği ile ilgili bilgi edinmemizi
sağlar. Sonuç değerlendirmede kazanımların öngördüğü bilgi ve becerilerin dengeli bir şekilde
temsil edilmesi gerekir. Sonuç değerlendirmenin daha çok bilgi yoğunluklu olması, okuldaki Türkçe
öğretimi ve öğreniminin de daha çok bilgi odaklı hâle gelmesi sonucunu doğurur. Türkçe öğretiminin
ve öğreniminin programın öncelik ve önem verdiği; anlam çıkarma, analiz, sentez ve değerlendirme
yapmayı gerektiren üst düzey sözlü iletişim, okuma ve yazma becerilerine odaklanması, önemli ölçüde
sonuç değerlendirme etkinliklerinin yöntemine ve içeriğine bağlı olacaktır. Bu nedenle sonuç
değerlendirmede içeriğin hem öğrenme alanları arasındaki dağılımında hem de her bir öğrenme alanı
içinde bilgi ve becerilerin temsilî dağılımında denge gözetilmesi gerekmektedir.
Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda tüm sınıf düzeylerinde temel amaç; konuşma, yazma, dinleme,
okuma ile görsel okuma becerilerinin istenilen düzeyde kazandırılmasıdır. Bu iletişimsel dil
becerilerinin yanı sıra programda eleştirel düşünme, empati kurma, yenilikçi düşünme gibi temel
becerilerin öğretimi tümleşik bir yapı içinde ele alınmıştır. İletişimsel dil becerileri ile diğer
becerilerin kazandırılması sürecinde ölçme ve değerlendirme önemli bir yer tutmaktadır.
Dil becerilerinin öğretimi için belirlenen program kazanımları ve bu kazanımları şekillendiren
genel öğretim kuramları ve yaklaşımları, ölçme ve değerlendirme süreçlerinin de pedagojik
çerçevesini belirlemektedir. Dolayısıyla, iletişimsel dil becerilerinin ölçme ve değerlendirme
süreçleri ağırlıklı olarak süreç ve performans odaklıdır. Bunun yanı sıra sonuç odaklı ölçme
yaklaşımının da uygulanması gerekmektedir. Süreç odaklı ölçme araçları; öz değerlendirme, akran
değerlendirme, grup değerlendirme varsa projeler ile dereceli puanlama anahtarlarıdır. Sonuç odaklı
ölçme araçları ise klasik sınavlar, izleme testleri, tema sonu değerlendirme testleri vb. olarak
sıralanabilir.
Aşağıdaki tabloda iletişimsel dil becerileri (konuşma,okuma,yazma ve dinleme) ve bu becerilerin
ayrı ayrı veya tümleşik bir biçimde ölçülmelerinde kullanılabilecek ölçme teknikleri ve araçları
sunulmuştur.
Tablo 1. İletişimsel Dil Becerileri ve Ölçme Araçları
Araçlar ve Teknikler Öneriler
Eşleştirme soruları (cümle ile paragrafı, görsel ile cümleyi, kelime ile cümle/paragrafı vb.),
metin içi kavrama ve tarama soruları (belirli bir bilgiyi bulma ve doğrudan çıkarım yap- ma), metne
ilişkin doğrudan veya dolaylı çıkarım soruları; analiz, sentez ve değerlendirmeye yönelik üst düzey
zihin- sel becerileri ölçen sorular (açık uçlu sorular), çoktan seç- meli madde türleri.

• Metne ilişkin sorular (metin içi, metin dışı ve metinler arası anlam kurma soru- ları)
olabildiğince bütün düzeylerden ve farklı madde türlerinden oluşmalıdır.
• Üst düzey zihinsel becerileri ölçmeye yönelik açık uçlu soruların puanlanmasın- da dereceli
puanlama anahtarları kullanıl- madır.

Eşleştirme soruları (cümle ile paragrafı, görsel ile cümleyi, kelime ile cümle/paragrafı, vb.),
metin içi kavrama ve tarama soruları (belirli bir bilgiyi bulma ve doğrudan çıkarım yap- ma),
boşluk doldurma, doğru/yanlış tipi, çoktan seçmeli ve kısa yanıtlı dinleme soruları, performans
görevleri, dinleme metnine ilişkin doğrudan veya dolaylı çıkarım soruları, metni analiz, sentez ve
değerlendirmeye yönelik üst düzey zihin- sel becerileri ölçen sorular (açık uçlu sorular).

• Dinleme metnine ilişkin sorular (metin içi, metin dışı ve metinler arası anlam kur- ma soruları)
olabildiğince bütün düzeyler- den ve farklı madde türlerinden oluşma- lıdır.
7

Türkçe Dersi Öğretim Programı
Araçlar ve Teknikler Öneriler Türkçe Dersi Öğretim Programı
Tartışma, rol yapma, drama, münazara gibi iş birliğine ve grup çalışmasına dayalı süreç odaklı
görevlerin dereceli pu- anlama anahtarı kullanılarak değerlendirilmesi.
Öz, akran ve grup değerlendirme uygulamaları kullanılma- lıdır.

• Öğrencilere ilgi alanlarına yönelik sınıf içi ve sınıf dışı, bireysel veya grup çalış- maları ile
konuşma becerisini ölçmeye yönelik görevler verilebilir.
Bu görevlerin değerlendirilmesinde anali tik puanlama anahtarları kullanılabilir.
Bütün yazma etkinliklerinde (sınıf içi ve sınıf dışı) biçim ve içerik açısından çeşitli ölçütleri
içerisinde barındıran kontrol listeleri, dereceleme ölçekleri, dereceli puanlama anahtarla- rı
kullanılmalıdır.
Özellikle yazma etkinlikleri süreci ve sonrasında öz, akran ve grup değerlendirmeleri
kullanılmalıdır.

Yazma becerilerinin ölçülmesinde süreç odaklı değerlendirme esas alınmalıdır. Bu kapsamda öğrenci
portfolyoları kullanıla- bilir.
Metni özetleme (dinleme, okuma, konuşma ve yazma), not alma (dinleme ve yazma), doğrudan veya
dolaylı aktarım yapma (dinleme, okuma, konuşma/yazma), zihin haritalama (okuma, dinleme ve yazma),
dikte çalışmaları (dinleme, yaz- ma) gibi etkinlikler kullanılabilir. Bu etkinliklerin değerlendi-
rilmesinde kontrol listeleri, dereceleme ölçekleri ve dereceli puanlama anahtarları
kullanılmalıdır.
Ayrıca etkinliklerden sonra öz, akran ve grup değerlendir- meleri kullanılabilir.

• Günlük yaşama ilişkin birden fazla ileti- şimsel dil becerilerinin bir arada kullanıl- dığı
çeşitli görevler (röportaj yapma, dra- matize etme gibi) verilebilir.
İletişimsel dil becerilerinin ayrı ayrı veya tümleşik bir şekilde değerlendirilebilmesi için
eğitim-öğretim yılı sürecinde öğrenci ürün dosyaları ile elektronik portfolyolar kullanılabilir.
Ayrıca tüm dil becerilerinin değerlendirilmesinde öz, akran ve grup değerlendirmeleri
kullanılabilir.
Öz, akran ve grup değerlendirmelerinin verimli bir şekilde gerçekleştirilebilmesi, üç aşamada
uygulanmasına bağlıdır. Buna göre ilk aşama öğrencinin sözel olarak (yansıtma), ikinci aşama ise
yazılı olarak öğrenme sürecine, performansa ve ürüne yönelik değerlendirmelerde bulunmasıdır.
Üçüncü aşamada ise dereceli puanlama anahtarı (rubric), öz değerlendirme formları, dereceleme
ölçekleri gibi çeşitli araçlar kullanılarak puanlamalar yapılabilir. Bu aşamaların sırasıyla
uygulanmasına dikkat edilmelidir.
Öz değerlendirme ve akran değerlendirme etkinlikleri, tüm öğrenme alanlarında kullanılabilir
olmakla birlikte özellikle yazma öğrenme alanında yazma becerilerinin geliştirilmesinin ayrılmaz
bir parçası olarak kullanılmalıdır. Öğrencilerin kendi yazdıklarını gözden geçirmeleri;
yazdıklarını anlam, yazım ve noktalama, metin akışı, metnin iç tutarlılığı gibi yönleriyle
değerlendirmeleri ve metni geliştirmeleri bir öz değerlendirme etkinliği olarak öğrenmeyi destekler
ve yazma becerilerinin mükemmelleştirilmesine katkı sağlar. Benzer şekilde öğrenciler, öğretmen
tarafından belirlenmiş ölçütler ve bir çerçeve dâhilinde akranlarının yazdıklarını
değerlendirebilirler. Öz değerlendirme ve akran değerlendirme adına yapılan ancak öğrenme
amaçlarına katkı sağlamayan, formlara veya derecelendirme ölçeklerine indirgenmiş uygulamalardan
uzak durulmalıdır.
Açık uçlu soruların değerlendirilmesinde dereceli puanlama anahtarının kullanılması hem geçerlilik
hem de güvenirlik açısından oldukça önemlidir.
ÖĞRETİM PROGRAMININ YAPISI Türkçe Dersi Öğretim Programı

Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda öğrenme alanları (1) Sözlü İletişim, (2) Okuma, (3) Yazma olmak
üzere üç ana başlık altında düzenlenmiştir. Programın okunmasında “T” Türkçe dersini, T harfinin
yanında yazılan ilk sayı sınıf seviyesini, ikinci sayı öğrenme alanı numarasını ve üçüncü sayı
öğrenme alanı içindeki kazanım

Türkçe Dersi Öğretim Programı
8

Türkçe Dersi Öğretim Programı

numarasını/sırasını; bir kazanım ile ilişkili alt kazanımların belirlendiği durumlarda ise kazanım
numarasından sonra gelen dördüncü sayı, alt kazanım numarası/sırasını göstermektedir. Kazanımlarla
ilgili sınırlamalar ve açıklamalar kazanımı izleyen satırda ifade edilmiştir. Kazanımların yapısı
aşağıda şematik olarak gösterilmiştir.
ÖĞRENME ALANLARI Türkçe Dersi Öğretim Programı
Sözlü İletişim
Konuşma; bireyin sosyal hayatında iletişim kurmasını, bilgi ve birikimlerini paylaşmasını, duygu,
düşünce, hayal ve gözlemlerini ifade etmesini sağlar. Programda, konuşma becerisinin
geliştirilmesiyle; öğrencilerin, Türkçenin estetik zevkine vararak ve zengin söz varlığından
faydalanarak kendilerini doğru ve rahat ifade edebilmeleri, sosyal hayatta karşılaşacakları
sorunları konuşarak çözebilmeleri, yorumlayıp değerlendirebilmeleri amaçlanmaktadır. Bu amaçlarla
sözlü iletişim öğrenme alanında birikimlerden, çeşitli görsel ve işitsel materyallerden yararlanma,
düşüncelerini mantık akışı ve bütünlük içinde sunma, karşılaştırma yapma, sebep- sonuç ilişkisi
kurma, sınıflandırma, değerlendirme, özetleme gibi anlamayı ve zihinsel becerileri geliştirici
kazanımlara yer verilmiştir.
Sözlüiletişimöğrenmealanı, öğrencilerinçevreleriyleiletişimkurmaları, iş birliğiyapmaları,
ortakkararvermeleri ve karşılaştıkları sorunları çözmeleri açısından da önemlidir. Bu nedenle
öğretmenin konuşma etkinliklerinde öğrencilerin her birinin ayrı ayrı söz almalarını sağlayarak
onları bu çalışmalara katması gerekmektedir. Hayatın her alanında doğru, güzel, etkili konuşan ve
konuşulanları doğru anlayıp yorumlayan bireylerin yetiştirilmesi, onların diğer dil becerilerinde
de başarılı olmalarına bağlıdır. Bu nedenle sözlü iletişim öğrenme alanının okuma ve yazma öğrenme
alanlarıyla desteklenmesi gerekmektedir.
Sınıf içinde konuşma veya tartışmalarda konuşma ve dinleme ile ilgili temel kurallara uyma,
gerektiğinde ön hazırlıkların yapılması gibi konularda öğretmenlerin yeterli açıklamalarda
bulunması ve yönlendirme yapması beklenir. Öğrencilerin zihinsel olarak hazırlanması ve
yoğunlaşmasını sağlamak amacıyla çeşitli sorular sorulabilir. Öğrencilerin dinlediklerini iyi
anlaması ve zihninde yapılandırması, dinleme sürecinin en önemli aşamalarıdır. Bu aşamalara gereken
önem verilmeli ve çeşitli çalışmalar yapılmalıdır. Bu amaçla öğrencilere dinlediklerini zihninde
canlandırma, dinlediklerinin konusunu, ana fikrini belirleme, dinlediklerinden hareketle ilişki
kurma, çıkarımlar yapma, sonucu tahmin etme, dinlediklerini sınıflama, sorgulama, özetleme,
değerlendirme ve arkadaşlarıyla paylaşma gibi etkinlikler yaptırılabilir. Bu etkinlikler
öğrencilerin dinleme ve zihinsel becerilerini geliştirmede etkili rol oynar.
Okuma

Okuma becerisi, öğrencinin farklı kaynaklara ulaşarak yeni bilgi, olay, durum ve deneyimlerle
karşılaşmasını sağlar. Dolayısıyla bu beceri; öğrenme, araştırma, yorumlama, tartışma ve eleştirel
düşünmeyi sağlayan bir süreci de içine alır. Programda okuma öğrenme alanıyla öğrencilerin yazılı
metinleri doğru ve akıcı bir biçimde okuyabilmeleri, okuduklarını değerlendirip okumayı bir
alışkanlık hâline getirmeleri amaçlanmıştır.

Türkçe Dersi Öğretim Programı
9

Türkçe Dersi Öğretim Programı

Programda yer alan okuma öğrenme alanında; metinlerin anlaşılması ve çözümlenmesi,
anlamlandırılması, okunan metinlerin değerlendirilmesi ve okumanın bir alışkanlık hâline
dönüştürülmesine yönelik çeşitli kazanımlara yer verilmiştir. Okuma öğrenme alanındaki kazanımlar
akıcı okuma, söz varlığı ve anlama olmak üzere üç alt grupta yapılandırılmıştır.
Yazma

Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda yazma becerisi kazanımlarıyla; öğrencilerin duygu, düşünce,
istek, hayal, tasarı ve izlenimleri ile bir konu hakkındaki görüşlerini dilin imkânlarından
yararlanarak yazılı anlatım kurallarına uygun şekilde anlatmaları, yazmayı alışkanlığa
dönüştürmeleri ve yeteneği olanların bu becerilerini geliştirmeleri amaçlanmaktadır. Uzun bir süreç
isteyen yazma becerisinin kazanılması ve istenen amaçlara ulaşılması, ancak çeşitli ve özendirici
yazma uygulamalarıyla mümkün olabilir.
Yazma becerisinin bilgi, birikim ve dili etkili kullanmayı gerektirdiği göz önüne alınarak bu
sürecin konuşma ve dinleme, okuma ile ilgili çalışmalarla bütünleştirilmesi ve desteklenmesi
gerekmektedir. Hikâye, roman, şiir gibi türlerde ürün vermek, bireysel yetenek ve yenilikçilik
gerektirse de öğrencilerin duygu, düşünce, istek, hayal ve izlenimlerini doğru, açık, anlaşılır ve
yazma kurallarına uygun şekilde anlatmaları, yazma tekniğine uygun bilgi ve beceriler
kazandırılarak sağlanabilir. Bu düşünceden hareketle programda yazmayla ilgili olarak farklı
türlerde metinler yazma, kendi yazdıklarını değerlendirme, kendini yazılı olarak ifade etme
alışkanlığı kazanma, yazım ve noktalama kurallarını kavrama ve uygulama ile ilgili kazanımlar yer
almaktadır.
Öğretmen, farklı yöntemlere uygun etkinliklerle yazmayı öğrenciler açısından zevkli hâle getirerek
öğrencilerin yazma alışkanlığı kazanmalarına yardımcı olmalı, öğrencilerin hangi türlerde yazmaya
yetenekli olduğunu belirleyerek onları başarılı olduğu türlerde yazmaya yönlendirmelidir. Yazma
sürecinde metni tamamlama, metne yeni bir son yazma, anlatıcıyı ve bakış açısını değiştirme, bir
yazınsal türü başka bir türe dönüştürme, kelime ve kavram havuzundan seçerek yazma, bir metni kendi
kelimeleriyle yeniden oluşturma, duyulardan hareketle yazma vb. yenilikçi yazma yaklaşımları
dikkate alınmalıdır.
Yazma çalışmalarının istenen amaçlara ulaşabilmesi için öğrenci tarafından gözden geçirilmesi ve
geliştirilmesi gerekir. Öğrenci yazdıklarını gözden geçirerek anlam bütünlüğünü bozan ifadeler,
yazım ve noktalama hataları, anlatım akışında ve iç tutarlılığında uyumsuzluklar varsa bunları
belirler, düzeltir ve metni yeniden yazar veya düzenler. Ayrıca akranlarının yazma çalışmalarını da
öğretmen tarafından belirlenen kurallar ve ölçütler çerçevesinde inceleyerek yapıcı eleştiri ve
öneriler geliştirebilir.
Yazma öğrenme alanında “süreç temelli yazma modeli” esas alınmıştır. Yazma kazanımları, birbiriyle
ilişkili birçok becerinin art arda kullanılmasıyla gerçekleşen bir süreç şeklinde tasarlanmıştır.
İlköğretimin ilk yıllarında serbest yazma etkinlikleri kapsamında öğrencilerin duygu, düşünce ve
isteklerini yazılı olarak kurallara bağlı kalmadan anlatmalarını sağlamak esastır. 7 ve 8.
sınıflarda ise hazırlıktan başlayıp paylaşmaya/yayımlamaya uzanan süreç dâhilinde yazma çalışmaları
yaptırılmalıdır. Önemli olan, öğrenciye “süreç temelli yazma”nın aşamalarıyla ilgili beceriler
kazandırmaktır.
ÖĞRETİM PROGRAMININ UYGULANMASINDA DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR Türkçe Dersi Öğretim Programı

Ders Kitaplarına Yönelik Açıklamalar Türkçe Dersi Öğretim Programı

Hazırlanacak ders kitaplarının Türkçe Dersi Öğretim Programı’nın öğretim yaklaşımını yansıtması ve
Programdaki amaçlara, kazanım ve becerilere uygun olması son derece önemlidir.
Ayrıca kitapların hazırlanmasında aşağıdaki hususlar göz önünde bulundurulmalıdır:

1. Ders kitapları, Program yaklaşımına uygun olarak beceri temelli bir öğretim tasarımına sahip
olmalıdır. Öğrencilerin sınıf içi etkinlikler vasıtasıyla metinleri anlamaları ve eleştirel bir
bakış açısıyla çözümlemeleri önemlidir.
2. Ders kitabı; kazanımlara, temalara ve ders işleniş sürecine ilişkin açıklamalara uygun şekilde
tasarlanmalıdır.

3. Kitaba alınan okuma ve dinleme/izleme metinlerinin uzunluğu konusunda ders işleme süresi,
öğrencilerin
10

Türkçe Dersi Öğretim Programı

gelişim düzeyleri ve planlanan ders saati dikkate alınmalıdır. Metinlerin çok uzun olmamasına özen
gösterilmelidir.
4. Kitaba alınan metinler, temalarda belirtilen değerlere ve konu örneklerine uygun olarak
seçilmelidir.

5. Ders kitabına seçilen metinler, temaya uygun görsel unsurlarla desteklenmelidir.

6. Her temanın sonunda o ünitede kazandırılması amaçlanan bilgi ve becerileri değerlendirmeye
yönelik olarak “Tema Sonu Değerlendirme Çalışmalarına” ilk üç sınıf seviyesi dışında yer
verilmelidir.
7. Kitaba tamamı veya bir kısmı alınan eserlerin yazarı ve alındığı kaynak, metnin altında
belirtilmeli; yararlanılan kaynakların listesi kitabın sonunda verilmelidir.
8. Ders kitaplarına alınacak olan metinlerin edebî ve estetik değer taşımasına özellikle dikkat
edilmelidir.

Ders Kitaplarına Alınacak Metinlerin Nitelikleri

Türkçe ders ve öğretmen kılavuz kitabına alınacak metinlerin aşağıdaki nitelikleri sağlaması
gerekir:

1. Metinler, dersin amaç ve kazanımlarını gerçekleştirecek özelliklere sahip olmalıdır.

2. Metinler, öğrencilerin sınıf düzeylerine ve yaş seviyelerine uygun olmalıdır.

3. Metinler, öğrencilerin ruh dünyalarını olumsuz yönde etkileyecek nitelikte olmamalıdır.

4. Ders kitaplarına alanda yaygın olarak kabul görmüş yazar ve eserlerden edebî değer taşıyan
metinler alınmalıdır. Seçilen metinler ikincil aktarımlar yerine yazarın eserinden veya
antolojilerden alınmalıdır. Ayrıca “Bu kitap için yazılmıştır.” ifadesini içeren metinler
kullanılmamalıdır.
5. Aynı yayınevine ait kitapta bir sınıf seviyesi için seçilen bir metin, başka bir sınıf için
kullanılmamalıdır. Türkçe Dersi Öğretim Programı

6. Öğrencilerin duygu ve düşünce dünyasını zenginleştirmek amacıyla aynı yazar ve/veya şairlerden
(serbest okuma metinleri hariç) en fazla iki metin seçilmelidir.
7. Dünya edebiyatından seçilen metinler, doğru ve nitelikli çevirilerden alınmalıdır.

8. Seçilen metinler, öğrencilerin duygu, düşünce ve hayal dünyalarını zenginleştirecek; bilgi,
beceri, dil ve estetik zevk düzeylerini geliştirecek millî, manevi ve evrensel değerleri yansıtacak
nitelikte olmalıdır.
9. Roman, hikâye, tiyatro, destan gibi türlerin tamamı kitaba alınamayacağı için metnin başında
eserin seçilen bölümüne kadarki kısa özeti verilmeli, seçilen metnin eserin hangi bölümünden
alındığına dair kısa bir açıklama yapılmalıdır.
10. Metinlerdeki eğitsel yönden uygun olmayan ifadeler (argo ve küfür, olumsuz örnek
oluşturabilecek davranışlar, cinsellik, şiddet vb. içeren unsurlar) metnin bütünlüğünü bozmamak
kaydıyla çıkarılmalıdır.
11. Gazete haberi, reklam, dilekçe, tutanak ve öz geçmiş türlerinde özgün metinlerin yanı sıra ders
kitabının yazarı/yazarları tarafından üretilen metinler de kullanılabilir. Bu türler dışında ders
kitabı yazarları tarafından yazılan metinlere yer verilmemelidir.
12. Bilgilendirici metinlerde tema ve kazanımlara uygun olarak metinlerin bütünlüğü ve tutarlılığı
korunmak kaydıyla bazı bölümler çıkarılarak kısaltmaya gidilebilir. Çıkarılan bölümler parantez
içinde üç nokta ile gösterilmelidir.
13. Çeşitli metinler içinde yer alan kimi bağımsız ve kendi iç bütünlüğüne sahip anı, fıkra,
anekdot vb. bölümler metin olarak seçilebilir. Seçilen bölümün künye bilgileri açık olarak
verilmelidir.
14. Metinler, yazar ve şairlerin yalnızca edebî yönlerini ön plana çıkarmalıdır.

15. Ders kitabında tercihen temaları destekler nitelikte edebî ve estetik değer taşıyan serbest
okuma metinlerine yer verilebilir.

Türkçe Dersi Öğretim Programı
11

Türkçe Dersi Öğretim Programı

Türkçe Dersi Öğretim Programı’ndaki temalar ve hangi temanın hangi sınıf seviyesinde işleneceği
aşağıdaki tabloda belirtilmiştir.
Tablo 2. Sınıf Düzeyine Göre Temalar ve Konu Örnekleri
Sınıf 1 2 3 4 5 6 7 8
Tema Konu Örnekleri
Ders Saatleri

10 10 8 8 6 6 5 5
Erdemlerimiz

Dünya ve Çevre

Millî Kültürümüz
Millî Mücadele ve
Dostluk, vefa, sadakat, merhamet, güven, say- gı, sevgi, hoşgörü, sabır, paylaşma, dayanışma,
yardımlaşma, arkadaşlık, sözünde durma, çalış- kanlık, dürüstlük, cömertlik, iyilikseverlik, alçak-
gönüllülük, misafirperverlik, vicdanlı olma vb.
Çevre, doğa, doğal afetler, bitkiler, hayvanlar, evren, zaman bilinci, mevsimler, gece, gündüz vb.
Yurdumuz, özellikli şehirler, yerler, kültürel, ta- rihî vb. önemli mekânlar, geleneksel sporlar,
gelenekler, dinî bayramlar, vatan, bayrak, millî bayramlar, tarihî şahsiyetler, tarihsel mirasa du-
yarlılık, aile, büyüklerimiz, insan ilişkileri vb.
Atatürk, millî mücadele, kahramanlık, cesaret,
X X X X X X X X

X X X X X X X X

X X X X X X X X

Atatürk

fedakârlık, vatanseverlik, Çanakkale vb. X X X X X X X X
Eşitlik, özgürlük, sorumluluk, görev bilinci, ada-
Vatandaşlık Bilinci
Sağlık, Spor ve Oyun
let, hukukun üstünlüğü, çalışma, üretme, pay- laşma, iş birliği, emeğin değeri, vergi bilinci,
tüketici bilinci vb.
Temizlik, beslenme, ilk yardım, hastalıklardan korunma, ilaç kullanımı, spor, spor kültürü, din-
lenme, eğlenme, oyun, geleneksel çocuk oyun- ları, bilgisayar oyunları vb.
X X X X X X X X

X X X X X X X X
Sanat ve Toplum Sanat, estetik, insan ve toplum, müzik, resim, tiyatro, mimari eserler, sinema
vb.
Bilim ve Teknoloji Türkçe Dersi Öğretim Programı
Teknoloji, ulaşım, iletişim, haberleşme, sosyal
medya, merak duygusu, keşif ve icatlar vb. X X X X X X X X

Tablo 3. Sınıf Düzeylerine Göre Ders Kitaplarında Yer Alacak Okuma ve Dinleme/İzleme Metinlerinin
Türleri ve Dağılımı

1. SINIF 2. SINIF 3 VE 4. SINIF 5 VE 6. SINIF 7 VE 8.
SINIF

METİN TÜRLERİ
Hikâye edici 19 10 8 16 8 16
8 16 8 16
Bilgi verici 6 4 4 8 4 8
4 8 4 10
Şiir 10 4 2 12 2 12
4 12 4 10
Toplam
metin sayısı 35 18 14 36 14 36 16
36 16 36
12

Türkçe Dersi Öğretim Programı

Birinci sınıfta haftada en az iki, sonraki sınıflarda en az bir ders saatinin dinleme ve konuşmaya
ayrılması önerilir. Ancak öğretmen, dinleme/izleme ve konuşma etkinliğinin niteliğine bağlı olarak
bir haftada iki ders saatini dinleme/izleme ve konuşma etkinliğine ayırabilir. Dinleme/izleme
metinleri öğretmen kılavuz kitabında yer alır. Öğretmen kılavuz kitabında dinleme/izleme ve okuma
metinlerinin işlenişine ilişkin stratejiler verilerek kazanımların gerçekleştirilmesini sağlayacak
biçimde yönlendirmeler yapılmalıdır.
Birinci sınıfta ilk okuma ve yazma aşaması tamamlandıktan sonra işlenmek üzere ders kitabında Tablo
2’de belirtilen tür dağılımına uygun olarak 18 metin yer almalıdır. Diğer sınıflarda ise yıl
boyunca her hafta için bir adet olmak üzere 36 metin yer almalıdır. Metinlerin sayı dağılımları
hikâye edici metinler, bilgi verici metinler ve şiirler olmak üzere Tablo 3’te verilmiştir. Tablo
2’de belirlenen temalar için sınıf seviyesine göre hangi konularda metin işleneceği yazar
tarafından belirlenecektir. Ayrıca Tablo 2’de belirtilen metin sayıları içinde kalmak kaydıyla
hangi temada hangi metin türlerinin yer alacağı yazarın tercihine bağlıdır. Örneğin, “Bilim ve
Teknoloji” temasında şiir yerine bilgi verici ve hikâye edici metin daha fazla olabilir. Başka bir
temada ise şiir türündeki metinlere daha fazla yer verilebilir. Ancak ilke olarak metin türlerinin
temalar arasında dengeli bir şekilde dağılımının sağlanması esastır.
Metinler işlenirken sınıf düzeylerine göre türlerin dağılımına dikkat edilecektir. 1-4. sınıflar
düzeyinde hikâye edici metinler kapsamında hikâye, masal, fabl, anı türlerinden; bilgi verici
metinler kapsamında kronolojik sıralamaya, tanımlamaya/betimlemeye, karşılaştırmaya, sebep-sonuca
ve problem çözmeye dayalı metin yapılarından örneklere olabildiğince yer verilecektir. 5-8.
Sınıflar düzeyinde hikâye edici metinler kapsamında hikâye, masal, fabl, anı, destan, efsane,
roman, tiyatro türlerinden; bilgi verici metinler kapsamında kronolojik sıralamaya,
tanımlamaya/betimlemeye, karşılaştırmaya, sebep-sonuca ve problem çözmeye dayalı metin yapılarından
ve gezi yazısı, deneme, eleştiri, söyleşi, köşe yazısı, makale, biyografi, otobiyografi, mülakat
vb. türlerden örneklere olabildiğince yer verilecektir. Bütün sınıflarda düzeye uygun şiirlere yer
verilecektir.
İLK OKUMA YAZMA SÜRECİ Türkçe Dersi Öğretim Programı

İlk okuma yazma öğretimi, basit düzeyde okuma ve yazma becerileri ile sınırlı değildir. Düşünme,
anlama, sıralama, sınıflama, sorgulama, ilişki kurma, analiz-sentez yapma ve değerlendirme gibi
zihinsel becerilerin geliştirilmesinde de ilk okuma yazma öğretiminin önemli bir işlevi vardır. Bu
bağlamda Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullanmaya dönük becerilerin kazandırıldığı bir okuma
yazma öğretimi amaçlanmaktadır.
Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda ilk okuma yazma öğretimine ayrı bir önem verilmiş ve “ses temelli
cümle yöntemi” esas alınmıştır. Programda ilk okuma yazma öğretimi, Türkçe öğretiminin üç öğrenme
alanı ile birlikte ele alınmış; içerik, yöntem ve uygulamaya ilişkin bilgiler verilmiştir.
“Ses temelli cümle yöntemi”ne göre ilk okuma yazma öğretimi aşağıdaki aşamalar izlenerek
gerçekleştirilir:

1. İlk okuma yazmaya hazırlık

2. İlk okuma yazmaya başlama ve ilerleme

– Sesi hissetme, tanıma ve ayırt etme

– Harfi okuma ve yazma

– Harflerden heceler, hecelerden kelimeler, kelimelerden cümleler oluşturma

– Metin oluşturma

3. Bağımsız okuma ve yazma

İlk okuma yazma çalışmaları; sözlü iletişim, okuma ve yazma ile birlikte ele alınmalıdır. Bütün
çalışmalar,
1. sınıf düzeyindeki kazanımların gerçekleştirilmesine yönelik olarak düzenlenmelidir. Bütün yazı
çalışmaları 8. sınıfın sonuna kadar bitişik eğik yazıyla yapılmalıdır.
Seslerin tamamı kavratıldıktan sonra ve temaya başlamadan önce en az iki hafta süreyle öğretmenin
rehberliğinde akıcı okuma düzeyini geliştirmek amacıyla okuma çalışmaları (sesli okuma, sesleri
doğru çıkarma,
13

Türkçe Dersi Öğretim Programı

vurgu-tonlama, anlamlı okuma, koro hâlinde okuma, metin üzerinde konuşma vb.) yapılmalıdır. Bu
süreçte öğretmenler, bireysel farklılıkları göz önüne alarak akıcı okuma becerileri uygun düzeyde
olan öğrencilerle tema çalışmalarını yürütebilir.İlk okuma yazma öğretimi sürecinde; dört çizgi, üç
aralıktan oluşan ve orta aralığı üst ve alt aralıktan daha geniş olan satırlar kullanılmalıdır.
Kılavuz çizgili defter üzerinde bitişik eğik yazı harflerinin yazımı aşağıdaki gibidir:
Harflerin yazım çalışmaları yapılırken ilk aşamada dış iki çizgi arası 1.7 cm, orta boşluk 7 mm,
üst ve alt boşlukları 5 mm olan satır ölçüleri kullanılabilir.
Yazma çalışmalarında aşamalı olarak dış iki çizgi arası 1.3 cm, orta boşluğu 5 mm, üst ve alt
boşlukları 4 mm olan satır ölçülerine inilmelidir.

Birinci ve ikinci sınıflarda yazma çalışmalarında, kılavuz çizgili yazı defterleri; üçüncü sınıftan
itibaren normal çizgili defter kullanılmalıdır. Birinci sınıftan itibaren diğer derslerde farklı
defterler tercih edilebilir.
14

Türkçe Dersi Öğretim Programı

SES HARF GRUPLARI GÖRSEL

SES/HARF GRUPLARI
1. Grup e, l, a, n E, L, A, N
2. Grup i, t, o, b, u, İ, T, O, B, U,
3. Grup k, ı, r, ö, s, ü K, I, R, Ö, S, Ü
4. Grup m, d, ş, y, c, z M, D, Ş, Y, C, Z
5. Grup ç, g, p, h Ç, G, P, H
6. Grup f, v, ğ, j F, V, Ğ, J

Okuma yazma çalışmalarında bazı harflerin yazım şekillleri değiştirilmiştir:

* Küçük “f” harfi, örnekte gösterildiği gibi yazılmalıdır (Örnek: f ).
* Küçük “r” harfi, örnekte gösterildiği gibi yazılmalıdır (Örnek: r ).
* Küçük “s” ve “ş” harfleri, örnekte gösterildiği gibi yazılmalıdır (Örnek: s ve ş ).
* Büyük “L” harfi, örnekte gösterildiği gibi yazılmalıdır (Örnek: L ).
* Büyük “S” ve “Ş” harfleri, örnekte gösterildiği gibi yazılmalıdır (Örnek: S ve Ş ).
* Büyük “T” harfi, “kuyruğu sağa kıvrılarak” kendisinden sonra gelen küçük harfe bağlanmalıdır
(Örnek: T ).
* Büyük “D” harfi, tek hareketle yazılmalı, kendisinden sonra gelen küçük harfe bağlanmalıdır
(Örnek: D ).
* Büyük harflerin yazımının özel isimlerle öğretilmesi önerilir.

Örnek: Ela, Lale, Ata, Ankara…

* Bitişik eğik yazıda “D, F, N, P, V” harfleri yazılış özelliği bakımından kendisinden sonra gelen
küçük harfle bağlanmaz.

Örnek: Demet, Fatma, Nevin, Papatya, Vatan…
* Bitişik eğik yazıda büyük harflerle kelime yazılırken harfler birleştirilmez.

Örnek: A N K A R A
* İlk okuma yazma öğretiminde birinci grup sesler verilirken ses-harf ilişkisi kavratılarak
ağırlıklı olarak hece, ikinci grup sesler verilirken ağırlıklı olarak kelime, üçüncü grup sesler
verilirken ağırlıklı olarak cümle, dördüncü grup seslerden sonra ağırlıklı olarak metin çalışmaları
yapılmalıdır.
* Hece oluşturmada işlek hecelere öncelik verilmelidir.

* Bu yöntemde, hece ve kelime oluşturmayla ilgili yeterince çalışma yapılmalı ve Türkçenin sahip
olduğu hece türlerinin tamamı kolaydan zora doğru (a, al, la, yel, alt, Türk) tanıtılmalıdır.
* Kelime türetmede Türkçenin ses özelliklerine uygun doğru hecelemeyi sağlayabilmek için açık
heceye (le, te, ta, ob) ulaşılıp daha sonra kelime oluşturmaya geçilmelidir (l+e=le, e+le=ele, e
le).
15

Türkçe Dersi Öğretim Programı

1. SINIF KAZANIM VE AÇIKLAMALARI

T.1.1. SÖZLÜ İLETİŞİM

T.1.1.1. Düşüncelerini, duygularını ve isteklerini ifade eden, seviyesine uygun cümleler kurar.

T.1.1.2. Tanıdığı kişileri, yerleri ve bildiği olayları anlatır; bunlarla ilgili düşünce ve
duygularını ifade eder.

Olayları oluş sırasına göre anlatması sağlanır.

T.1.1.3. Akranlarıyla ve yetişkinlerle bir konuyu kurallara uygun şekilde konuşur/tartışır.

Göz teması kurarak, işitilebilir bir ses tonuyla, konu dışına çıkmadan, kelimeleri doğru telaffuz
ederek konuşur.
T.1.1.4. Konuşmalarında nezaket kurallarını uygular.

Başkalarını dinleme, konuşmasında uygun hitap ifadeleri kullanma, başkalarının sözünü kesmeme,
konuşmanın bitmesini bekleme, akış içinde söz alarak konuşmaya katılma, karşısındakini saygıyla ve
sabırla dinleme vb.
T.1.1.5. Topluluk önünde konuşur.

Öz güven gelişimi desteklenir.

T.1.1.6. Konuşmacının sözlü olmayan (jest ve mimik) mesajlarını anlar.

T.1.1.7. Konuşmanın akışı içinde sorular sorar ve sorulara cevap verir.

T.1.1.8. Dinlediklerinde/izlediklerinde vurgulanan sesi tanır, ayırt eder; seslerle harfleri,
heceleri, sözcükleri ve görselleri eşleştirir.
T.1.1.9. Dinlediği/izlediği bir metin, sözel sunum veya medya içeriği hakkında sorular sorar ve
sorulan sorulara cevap verir.
T.1.1.10. Dinlediklerini/izlediklerini zihninde canlandırarak olayın nasıl gelişeceğini ve sonucunu
tahmin eder.

T.1.1.11. Dinlediği/izlediği bir metni ana hatlarıyla anlatır.

Metinlerle birlikte görselleri de kullanarak bir olayı, düşünceyi ve duyguyu ifade etmesi sağlanır.

T.1.1.12. Dinlediklerinin/izlediklerinin konusunu belirler.

T.1.1.13. Hikâye edici metinleri dramatize eder.
T.1.2. OKUMA İlk Okuma
T.1.2.1. Sesleri hisseder, tanır ve ayırt eder.

T.1.2.2. Harfleri tanır ve doğru seslendirir.

T.1.2.3. Hece, kelime ve cümleleri akıcı bir şekilde okur.

T.1.2.4. Kısa metinleri akıcı bir şekilde okur.

T.1.2.5. Düzeyine ve konuya uygun görsel okuma yapar.

İlk okumada metinler, öğrenci okumaya geçinceye kadar öğretmen tarafından okunur ve kazanımlar
okunan metin üzerinden işlenir. Bu metinler hikâye edici, bilgilendirici metinler ve/veya şiir
olabilir.
Akıcı Okuma

T.1.2.6. Düzyazı ve şiirleri okur, grup okumalarına aktif olarak katılır.
16

Türkçe Dersi Öğretim Programı

T.1.2.7. Kelimeleri doğru telaffuz eder ve noktalama işaretlerine dikkat ederek okur.

T.1.2.8. Vurgu ve tonlamalara dikkat ederek işitilebilir bir ses tonuyla okur.

T.1.2.9. Parmakla takip etmeden uygun hızda okur.

Söz Varlığı

T.1.2.10. Anlamını bilmediği sözcükleri öğrenir.

Sözcükleri öğrenmek için görseller, resimli sözlük, kelime haritası, kelime duvarı, kelime kartları
ve benzer araçlar kullanılacaktır.
Anlama

Anlama ile ilgili kazanımlar öğretmenin yönlendirmesi ve desteği ile gerçekleştirilir.

T.1.2.11. Düzyazı ve şiiri ayırt eder.

T.1.2.12. Okuduklarının konusunu belirler.

T.1.2.13. Okuduğu metinlerdeki olay örgüsü, mekân, zaman, şahıs ve varlık kadrosu gibi hikâye
unsurlarını belirler.
T.1.2.14. Metinle ilgili sorular sorar ve sorulan sorulara cevap verir.

T.1.2.15. Okuduğunu anlamlandırmada görsellerden yararlanır.

Görsellerin metinde aktarılan anlama nasıl katkı sağladığını (duygu oluşturma, kahramanların veya
yerlerin özelliklerini vurgulama vb.) açıklaması sağlanır.
T.1.2.16. Okuduğu metindeki olayları oluş sırasına göre ana hatlarıyla anlatır.
T.1.3. YAZMA

Öğretmenin desteği ve yönlendirmesi ile;

T.1.3.1. Yazma materyallerini uygun biçimde kullanarak çeşitli boyama/çizgi çalışmaları yapar.

T.1.3.2. Harfleri, rakamları ve matematiksel işaretleri tekniğine uygun yazar.

T.1.3.3. Bitişik eğik yazıyı kullanarak okunaklı hece ve kelimeler yazar.

T.1.3.4. Anlamlı ve kurallı cümleler yazar.

Duygu, düşünce ve isteklerini yazmaları sağlanır.

T.1.3.5. Büyük harfleri ve noktalama işaretlerini uygun yerlerde kullanır.

Nokta, soru işareti, kısa çizgi ve kesme işaretlerinin en sık kullanılan işlevleri üzerinde
durulur.

T.1.3.6. Harfler, kelimeler ve cümleler arasında uygun boşluklar bırakır.

T.1.3.7. Basit resimlerden anlamlar çıkarır ve bunları birbirine bağlayarak bir olayı
açıklar/yazar.

T.1.3.8. Dikte yoluyla, bakarak ve serbest yazma çalışmaları yapar.

Sayfa ve yazım düzeni ile sayfa temizliğinin sağlanmasına dikkat edilir.

T.1.3.9. Yazdıklarını harf hatası, hece eksikliği ile yazım ve noktalama kuralları açısından gözden
geçirir ve düzenler.
Sınıf düzeyine uygun yazım ve noktalama kuralları ile sınırlı tutulur.

T.1.3.10. Yazdıklarını paylaşır.

Zorlayıcı olmamak kaydıyla öğrenciler, yazdıklarını paylaşmaya teşvik edilir.
17

Türkçe Dersi Öğretim Programı

2. SINIF KAZANIM VE AÇIKLAMALARI

T.2.1. SÖZLÜ İLETİŞİM

T.2.1.1. Düşüncelerini, duygularını ve isteklerini ifade eden, seviyesine uygun cümleler kurar.

T.2.1.2. Tanıdığı kişileri, yerleri ve bildiği olayları anlatır; bunlarla ilgili düşünce ve
duygularını ifade eder.

Olayları oluş sırasına göre anlatması sağlanır.

T.2.1.3. Akranlarıyla ve yetişkinlerle bir konuyu kurallara uygun şekilde konuşur/tartışır.

Göz teması kurarak, işitilebilir bir ses tonuyla, konu dışına çıkmadan, kelimeleri doğru telaffuz
ederek konuşur.
T.2.1.4. Konuşmalarında nezaket kurallarını uygular.

Başkalarını dinleme, konuşmasında uygun hitap ifadeleri kullanma, başkalarının sözünü kesmeme,
konuşmanın bitmesini bekleme, akış içinde söz alarak konuşmaya katılma, karşısındakini saygıyla ve
sabırla dinleme vb.
T.2.1.5. Topluluk önünde konuşur.

Öz güven gelişimi desteklenir.

T.2.1.6. Konuşmacının sözlü olmayan (jest ve mimik) mesajlarını anlar.

T.2.1.7. Konuşmanın akışı içinde sorular sorar ve sorulan sorulara cevap verir.

T.2.1.8. Dinlediği/izlediği bir metin, sözel sunum veya medya içeriği hakkında sorular sorar ve
sorulan sorulara cevap verir.
T.2.1.9. Dinlediklerini/izlediklerini zihninde canlandırarak olayın nasıl gelişeceğini ve sonucunu
tahmin eder.

T.2.1.10. Dinlediği/izlediği bir metni ana hatlarıyla anlatır.

Metinlerle birlikte görselleri de kullanarak bir olayı, düşünceyi ve duyguyu ifade etmesi sağlanır.

T.2.1.11. Dinlediklerinin/izlediklerinin konusunu belirler.

T.2.1.12. Hikâye edici metinleri dramatize eder.
T.2.2. OKUMA Akıcı Okuma
T.2.2.1. Hikâye edici ve bilgilendirici metinlerle şiiri türün özelliklerine uygun biçimde
anlayarak okur.

Öğrenciyi zorlamamak kaydıyla seviyeye uygun, edebî değeri olan bazı şiirleri ezberleme çalışmaları
yaptırılır.
T.2.2.2. Kelimeleri doğru telaffuz eder ve noktalama işaretlerine dikkat ederek okur.

T.2.2.3. Vurgu ve tonlamalara dikkat ederek işitilebilir bir ses tonuyla okur.

T.2.2.4. Parmakla takip etmeden uygun hızda okur.

T.2.2.5. Heceleme, tekrar ve geri dönüşler yapmadan okur.

T.2.2.6. Bir diyaloğu içindeki kahramanları canlandırarak okur.

Söz Varlığı

T.2.2.7. Anlamını bilmediği sözcükleri öğrenir.

Sözcükleri öğrenmek için görseller, resimli sözlük, sözlük, kelime haritası, kelime duvarı, kelime
kartları ve benzer araçlar kullanılacaktır.
18

Türkçe Dersi Öğretim Programı

T.2.2.8. Kelimelerin eş ve zıt anlamlılarını bulur.

Anlama

T.2.2.9. Hikâye edici ve bilgilendirici metinlerle şiiri ayırt eder.

T.2.2.10. Okuduklarını ana hatlarıyla anlatır.

T.2.2.11. Okuduklarının konusunu belirler.

T.2.2.12. Okuduğu metinlerdeki olay örgüsü, mekân, zaman, şahıs ve varlık kadrosu gibi hikâye
unsurlarını belirler.
T.2.2.13. Metinle ilgili sorular sorar ve sorulan sorulara cevap verir.

Metin içi anlam kurar.

T.2.2.14. Okuduğunu anlamlandırmada görsellerden yararlanır.

Görsellerin metinde aktarılan anlama nasıl katkı sağladığını (duygu oluşturma, kahramanların veya
yerlerin özelliklerini vurgulama vb.) açıklaması sağlanır.
T.2.2.15. Bir bilgiye veya içeriğe erişmek için başlıklar, sözlük ve içindekiler gibi ögeleri bilir
ve kullanır.

T.2.2.16. Okuduğu metinlerdeki olayları ve işlemleri oluş sırasına ya da işlem basamaklarına göre
açıklar.
T.2.3.YAZMA

T.2.3.1. Anlamlı ve kurallı cümleler yazar.

Duygu, düşünce ve isteklerini yazmaları sağlanır.

T.2.3.2. Büyük harfleri ve noktalama işaretlerini uygun yerlerde kullanır.

Nokta, virgül, ünlem, soru işareti, kısa çizgi ve kesme işaretlerinin en sık kullanılan işlevleri
üzerinde durulur.
T.2.3.3. Harfler, kelimeler ve cümleler arasında uygun boşluklar bırakır.

T.2.3.4. Basit resimlerden anlamlar çıkarır ve bunları birbirine bağlayarak bir olayı
açıklar/yazar.

T.2.3.5. Dikte yoluyla, bakarak ve serbest yazma çalışmaları yapar.

Sayfa ve yazım düzeni ile sayfa temizliğinin sağlanmasına dikkat edilir.

T.2.3.6. Düş gücünü kullanarak şiir veya fantastik ögeler barındıran metin yazar.

T.2.3.7. Herhangi bir işi ve olayı işlem basamaklarına ya da oluş sırasına göre yazar.

T.2.3.8. Soru ekinin yazımını bilir.

T.2.3.9. Yazdıklarını harf hatası, hece eksikliği ile yazım ve noktalama kuralları açısından gözden
geçirir ve düzenler.
Sınıf düzeyine uygun yazım ve noktalama kuralları ile sınırlı tutulur.

Kendisinin ve akranlarının yazma çalışmalarını belirlenmiş ölçütlere göre değerlendirir.

T.2.3.10. Yazdıklarını paylaşır.

Zorlayıcı olmamak kaydıyla öğrenciler, yazdıklarını paylaşmaya teşvik edilir.
19

Türkçe Dersi Öğretim Programı

3. SINIF KAZANIM VE AÇIKLAMALARI

T.3.1. SÖZLÜ İLETİŞİM Türkçe Dersi Öğretim Programı

T.3.1.1. Düşüncelerini, duygularını ve isteklerini ifade eden, seviyesine uygun cümleler kurar.

T.3.1.2. Tanıdığı kişileri, yerleri ve bildiği olayları anlatır; bunlarla ilgili düşünce ve
duygularını ifade eder.

Olayları oluş sırasına göre anlatması sağlanır.

T.3.1.3. Akranlarıyla ve yetişkinlerle bir konuyu kurallara uygun şekilde konuşur/tartışır.

Göz teması kurarak, işitilebilir bir ses tonuyla, konu dışına çıkmadan, kelimeleri doğru telaffuz
ederek konuşur.
T.3.1.4. Konuşmalarında nezaket kurallarını uygular.

Başkalarını dinleme, konuşmasında uygun hitap ifadeleri kullanma, başkalarının sözünü kesmeme,
konuşmanın bitmesini bekleme, akış içinde söz alarak konuşmaya katılma, karşısındakini saygıyla ve
sabırla dinleme vb.
T.3.1.5. Topluluk önünde konuşur.

Öz güven gelişimi desteklenir.

T.3.1.6. Konuşmacının sözlü olmayan (jest ve mimik) mesajlarını anlar.

T.3.1.7. Konuşmanın akışı içinde sorular sorar ve sorulara cevap verir.

T.3.1.8. Dinlediği/izlediği bir metin, sözel sunum veya medya içeriği hakkında sorular sorar ve
sorulan sorulara cevap verir.
T.3.1.9. Dinlediklerini/izlediklerini zihninde canlandırarak olayın nasıl gelişeceğini ve sonucunu
tahmin eder.

T.3.1.10. Dinlediği/izlediği bir metni ana hatlarıyla anlatır.

Metinlerle birlikte görselleri de kullanarak bir olayı, düşünceyi ve duyguyu ifade etmesi sağlanır.

T.3.1.11. Dinlediklerinin/izlediklerinin konusunu belirler.

T.3.1.12. Hikâye edici metinleri dramatize eder.
T.3.2. OKUMA Akıcı Okuma
T.3.2.1. Hikâye edici ve bilgilendirici metinlerle şiiri türün özelliklerine uygun biçimde
anlayarak okur.

Öğrenciyi zorlamamak kaydıyla seviyeye uygun, edebî değeri olan bazı şiirleri ezberleme çalışmaları
yaptırılır.
T.3.2.2. Noktalama işaretlerine dikkat ederek uygun hızda sesli veya sessiz okur.

T.3.2.3. Vurgu, tonlama ve telaffuza dikkat ederek okur.

T.3.2.4. Parmakla takip etmeden uygun hızda sesli veya sessiz okur.

T.3.2.5. Heceleme, tekrar ve geri dönüşler yapmadan okur.

T.3.2.6. Bir diyaloğu içindeki kahramanları canlandırarak okur.

Söz Varlığı

T.3.2.7. Anlamını bilmediği sözcükleri öğrenir.

Sözcükleri öğrenmek için görseller, resimli sözlük, sözlük, deyimler ve atasözleri sözlüğü, kelime
haritası, kelime duvarı, kelime kartları ve benzer araçlar kullanılabilir.
20

Türkçe Dersi Öğretim Programı

T.3.2.8. Kelimelerin eş ve zıt anlamlılarını bulur.

Anlama

T.3.2.9. Hikâye edici ve bilgilendirici metinlerle şiiri ayırt eder.

T.3.2.10. Okuduklarını ana hatlarıyla anlatır.

T.3.2.11. Okuduklarının konusunu belirler.

T.3.2.12. Okuduğu metinlerdeki olay örgüsü, mekân, zaman, şahıs ve varlık kadrosu gibi hikâye
unsurlarını belirler.
T.3.2.13. Metinle ilgili sorular sorar ve sorulan sorulara cevap verir.

Metin içi ve metin dışı anlam kurar.

T.3.2.14. Okuduğunu anlamlandırmada görsellerden yararlanır.

Görsellerin metinde aktarılan anlama nasıl katkı sağladığını (duygu oluşturma, kahramanların veya
yerlerin özelliklerini vurgulama vb.) açıklaması sağlanır.
T.3.2.15. Okuduğu metindeki kahramanların özelliklerini belirler ve kahramanları karşılaştırır.

T.3.2.16. Bir bilgiye veya içeriğe erişmek için basılı ve dijital içeriklerde içindekiler ve sözlük
bölümünü kullanmayı bilir.
T.3.2.17. Okuduğu metinlerdeki olayları ve işlemleri oluş sırasına ya da işlem basamaklarına göre
açıklar.
T.3.3.YAZMA

T.3.3.1. Bilgilendirici ve hikâye edici paragraflar yazar.

Duygu, düşünce ve isteklerini yazmaları sağlanır.

T.3.3.2. Büyük harfleri ve noktalama işaretlerini uygun yerlerde kullanır.

Nokta, virgül, iki nokta, ünlem, tırnak işareti, soru işareti, kısa çizgi, konuşma çizgisi ve kesme
işaretinin en sık kullanılan işlevleri üzerinde durulur.
T.3.3.3. Harfler, kelimeler ve cümleler arasında uygun boşluklar bırakır.

T.3.3.4. Görsellerden anlamlar çıkarır ve bunları birbirine bağlayarak bir olayı açıklar/yazar.

T.3.3.5. Düş gücünü kullanarak şiir veya fantastik ögeler barındıran metin yazar.

T.3.3.6. Herhangi bir işi ve olayı işlem basamaklarına ya da oluş sırasına göre yazar.

T.3.3.7. Gerektiğinde anlatımı zenginleştirmek için uygun çizim, grafik ve görseller kullanır.

T.3.3.8. Yazdıklarını anlam bütünlüğünü bozan ifadeler ile yazım ve noktalama kuralları açısından
gözden geçirir ve düzenler.
Sınıf düzeyine uygun yazım ve noktalama kuralları ile sınırlı tutulur.

Kendisinin ve akranlarının yazma çalışmalarını belirlenmiş ölçütlere göre değerlendirir.

T.3.3.9. Yazdıklarını paylaşır.

Zorlayıcı olmamak kaydıyla öğrenciler, yazdıklarını paylaşmaya teşvik edilir.
21

Türkçe Dersi Öğretim Programı

4. SINIF KAZANIM VE AÇIKLAMALARI Türkçe Dersi Öğretim Programı

T.4.1. SÖZLÜ İLETİŞİM

T.4.1.1. Düşüncelerini, duygularını ve isteklerini ifade eden, seviyesine uygun cümleler kurar.

T.4.1.2. Tanıdığı kişileri, yerleri ve bildiği olayları anlatır; bunlarla ilgili düşünce ve
duygularını ifade eder.

Olayları oluş sırasına göre anlatması sağlanır.

T.4.1.3. Akranlarıyla ve yetişkinlerle bir konuyu kurallara uygun şekilde konuşur/tartışır.

Göz teması kurarak, işitilebilir bir ses tonuyla, konu dışına çıkmadan, kelimeleri doğru telaffuz
ederek konuşur.

T.4.1.4. Konuşmalarında nezaket kurallarını uygular.

Başkalarını dinleme, konuşmasında uygun hitap ifadeleri kullanma, başkalarının sözünü kesmeme,
konuşmanın bitmesini bekleme, akış içinde söz alarak konuşmaya katılma, karşısındakini saygıyla ve
sabırla dinleme vb.
T.4.1.5. Hazırlıklı konuşma/sunu yapar.

Topluluk önünde konuşulacak/tartışılacak konu/sunu için hazırlık yapması; gerekli sözel ve görsel
bilgileri inceleyerek gelmesi, konuşmasını edindiği bilgiler üzerine kurgulaması, prova yapması ve
sunması sağlanır.
T.4.1.6. Konuşmacının sözlü olmayan (jest ve mimik) mesajlarını anlar.

T.4.1.7. Konuşmanın akışı içinde sorular sorar ve sorulara cevap verir.

T.4.1.8. Bir konuşma/tartışmadaki bakış açılarını ayırt eder ve kendi düşüncelerini ifade eder.

Farklı bakış açılarına karşı hoşgörüyle yaklaşması sağlanır.

T.4.1.9. Dinlediği/izlediği bir metin, sözel sunum veya medya içeriği hakkında sorular sorar ve
sorulan sorulara cevap verir.
T.4.1.10. Dinlediklerini/izlediklerini zihninde canlandırarak olayın nasıl gelişeceğini ve sonucunu
tahmin eder.

T.4.1.11. Dinlediği/izlediği bir metni ana hatlarıyla anlatır.

Metinlerle birlikte görselleri de kullanarak bir olayı, düşünceyi ve duyguyu ifade etmesi sağlanır.

T.4.1.12. Dinlediklerinin/izlediklerinin konusunu ve ana fikrini/ana duygusunu belirler.

T.4.1.13. Dinledikleri/izledikleriyle ilgili çıkarımlar yapar.

Neden-sonuç, karşılaştırma, benzetme, örneklendirme vb. çıkarımlar üzerinde durulur.

T.4.1.14. Hikâye edici metinleri dramatize eder.

T.4.1.15. Not alarak dinler.
T.4.2. OKUMA Akıcı Okuma
T.4.2.1. Hikâye edici ve bilgilendirici metinlerle şiiri türün özelliklerine uygun biçimde
anlayarak okur.

Öğrenciyi zorlamamak kaydıyla seviyeye uygun, edebî değeri olan bazı şiirleri ezberleme çalışmaları
yaptırılır.
T.4.2.2. Noktalama işaretlerine dikkat ederek uygun hızda sesli veya sessiz okur.

T.4.2.3. Vurgu, tonlama ve telaffuza dikkat ederek okur.
22

Türkçe Dersi Öğretim Programı

T.4.2.4. Heceleme, tekrar ve geri dönüşler yapmadan okur.

T.4.2.5. Hikâye edici metinleri dramatize ederek okur.

Söz Varlığı

T.4.2.6. Anlamını bilmediği sözcük ve sözcük gruplarını öğrenir.

Sözcük ve sözcük gruplarını öğrenmek için görseller, resimli sözlük, sözlük, atasözleri ve deyimler
sözlüğü, kelime haritası, kelime duvarı, kelime kartları ve benzer araçlar kullanılacaktır.
T.4.2.7. Okuduğu metindeki sözcük ve sözcük gruplarının cümle içinde kazandığı anlamı fark eder.

T.4.2.8. Kelimelerin eş ve zıt anlamlılarını bulur.

T.4.2.9. Eş sesli kelimelerin anlamlarını ayırt eder.

Anlama

T.4.2.10. Hikâye edici ve bilgilendirici metinlerle şiiri ayırt eder.

T.4.2.11. Okuduklarını ana hatlarıyla anlatır.

T.4.2.12. Okuduklarının konusunu, ana fikrini/ana duygusunu belirler.

T.4.2.13. Okuduğu metinlerdeki olay örgüsü, mekân, zaman, şahıs ve varlık kadrosu gibi hikâye
unsurlarını belirler.
T.4.2.14. Metinle ilgili sorular sorar ve sorulan sorulara cevap verir.

Metin içi, metin dışı ve metinler arasında anlam kurar.

T.4.2.15. Okuduğunu anlamlandırmada görsellerden yararlanır.

Grafik, tablo, çizelge ve benzeri biçimlerde sunulan görsellerin metinde aktarılan anlama nasıl
katkı sağladığını (duygu oluşturma, kahramanların veya yerlerin özelliklerini vurgulama vb.)
açıklaması ve yorumlaması sağlanır.
T.4.2.16. Okuduğu metindeki kahramanların özelliklerini belirler ve kahramanları karşılaştırır.

T.4.2.17. Metinler arasında karşılaştırma yapar.

Metinlerde konuları, olayları, karakterleri karşılaştırması sağlanır.

T.4.2.18. Yazarın olaylara/konuya bakış açısını belirler ve kendi bakış açısını ifade eder.

T.4.2.19. Bir bilgiye veya içeriğe erişmek için basılı ve dijital içeriklerde içindekiler ve sözlük
bölümünü kullanmayı bilir.
T.4.2.20. Okuduğu metinlerdeki olayları ve işlemleri oluş sırasına ya da işlem basamaklarına göre
açıklar.

T.4.2.21. Okuduğu metindeki gerçek anlamlı, mecaz anlamlı ve terim anlamlı sözcükleri belirler.
T.4.3. YAZMA Türkçe Dersi Öğretim Programı

T.4.3.1. Bilgilendirici ve hikâye edici türde paragraflar yazar.

Duygu, düşünce ve isteklerini yazmaları sağlanır.

T.4.3.2. Büyük harfleri ve noktalama işaretlerini uygun yerlerde kullanır.

Yay ayraç, üç nokta, eğik çizgi, soru işareti, nokta, virgül, iki nokta, ünlem, tırnak işareti,
kısa çizgi, konuşma çizgisi ve kesme işaretinin en sık kullanılan işlevleri üzerinde durulur.
T.4.3.3. Görsellerden anlamlar çıkarır ve bunları birbirine bağlayarak bir olayı açıklar/yazar.
23

Türkçe Dersi Öğretim Programı

T.4.3.4. Düş gücünü kullanarak şiir veya fantastik ögeler barındıran metin yazar.

T.4.3.5. Herhangi bir olayı ve işi oluş sırasına ya da işlem basamaklarına göre yazar.

T.4.3.6. Gerektiğinde anlatımı zenginleştirmek için uygun çizim, grafik ve görseller kullanır.

T.4.3.7. İçeriğe uygun, doğru kelimeler seçerek kelimelerin gerçek, mecaz ve terim anlamlarını
kullanır.

T.4.3.8. “de” ve “ki” bağlaçları ile sayıları doğru yazar.

T.4.3.9. Kısaltmaları ve kısaltmalara gelen ekleri doğru yazar.

T.4.3.10. Yazdıklarını anlam bütünlüğünü bozan ifadeler ile yazım ve noktalama kuralları açısından
gözden geçirir ve düzenler.
Sınıf düzeyine uygun yazım ve noktalama kuralları ile sınırlı tutulur.

Kendisinin ve akranlarının yazma çalışmalarını belirlenmiş ölçütlere göre değerlendirir.

T.4.3.11. Yazdıklarını paylaşır.

Zorlayıcı olmamak kaydıyla öğrenciler, yazdıklarını paylaşmaya teşvik edilir.
5. SINIF KAZANIM VE AÇIKLAMALARI

T.5.1. SÖZLÜ İLETİŞİM Türkçe Dersi Öğretim Programı

T.5.1.1. Akranlarıyla ve yetişkinlerle bir konuyu kurallara uygun şekilde konuşur/tartışır.

Göz teması kurarak, uygun hitap ve nezaket ifadeleri kullanarak, vurgu ve tonlamalara dikkat
ederek, işitilebilir bir ses tonuyla, akıcı ve anlaşılır bir şekilde konuşur.
T.5.1.2. Hazırlıklı konuşma/sunu yapar.

Topluluk önünde konuşulacak/tartışılacak konu/sunu için hazırlık yapması; konuşmasını/sunumunu,
bilgiyi daha net aktarabilmek için uygun durumlarda grafikler, görseller ve benzeri çoklu medya
araçları ile desteklemesi; gerekli metinleri inceleyerek gelmesi; konuşmasını edindiği bilgiler
üzerine kurgulaması; konuşmasını konuya, ortama ve konuşmayı yapacağı kişi veya gruba göre
ayarlaması; prova yapması ve sunması sağlanır.
T.5.1.3. Konuşmacının sözlü olmayan (jest ve mimik) mesajlarını anlar ve konuşmalarında beden
dilini etkili bir şekilde kullanır.
T.5.1.4. Konuşmanın akışı içinde sorular sorar ve sorulara cevap verir.

T.5.1.5. Bir konuşmadaki/tartışmadaki bakış açılarını ayırt eder ve kendi düşüncelerini ifade eder.

Farklı bakış açılarına karşı hoşgörüyle yaklaşması sağlanır.

T.5.1.6. Yabancı dillerden alınmış, dilimize henüz yerleşmemiş kelimelerin Türkçelerini kullanır.

T.5.1.7. Dinlediği/izlediği bir metin, sözel sunum veya medya içeriği hakkında sorular sorar ve
sorulan sorulara cevap verir.
T.5.1.8. Dinlediklerini/izlediklerini zihninde canlandırarak olayın nasıl gelişeceğini ve sonucunu
tahmin eder.

T.5.1.9. Dinlediklerini/izlediklerini özetler.

Özetleme stratejilerine (ana fikri tespit etme, ayrıntılara girmeme, önemsiz bilgiyi ayırt etme,
kendi cümleleriyle ifade etme, yorum katmama, hâkim bakış açısını tercih etme vb.) uygun yapılması
sağlanır.
24

Türkçe Dersi Öğretim Programı

T.5.1.10. Dinledikleri/izledikleriyle ilgili çıkarımlar yapar.

Neden-sonuç, amaç-sonuç, karşılaştırma, benzetme, örneklendirme, duygu belirten ifadeler, abartma,
nesnel ve öznel çıkarımlar vb. üzerinde durulur.
T.5.1.11. Dinlediklerinin/izlediklerinin konusunu ve ana fikrini/ana duygusunu belirler.

T.5.1.12. Hikâye edici metinleri dramatize eder.

T.5.1.13. Not alarak dinler.
T.5.2. OKUMA Akıcı Okuma
T.5.2.1. Farklı türdeki metinleri uygun hızda anlayarak okur.

Öğrenciyi zorlamamak kaydıyla seviyeye uygun, edebî değeri olan bazı şiirleri ve kısa yazıları
ezberleme çalışmaları yaptırılır.
T.5.2.2.Noktalama işaretlerine dikkat ederek uygun hızda sesli veya sessiz okur.

T.5.2.3. Vurgu, tonlama ve telaffuza dikkat ederek okur.

T.5.2.4. Hikâye edici metinleri dramatize ederek okur.
Söz Varlığı

T.5.2.5. Anlamını bilmediği sözcükleri ve sözcük gruplarını öğrenir.

Sözcükleri ve sözcük gruplarını öğrenmek için görseller, sözlük, atasözleri ve deyimler sözlüğü vb.
araçlar kullanılabilir.
T.5.2.6. Okuduğu metindeki sözcük ve sözcük gruplarının cümle içinde kazandığı anlamı fark eder.

T.5.2.7. Kelimelerin eş ve zıt anlamlarını bulur.

T.5.2.8. Eş sesli kelimelerin anlamlarını ayırt eder.

T.5.2.9. Yapım ekinin işlevlerini fark eder.

Yapım ekleri ezberletilmez, işlevleri sezdirilir. Kelime türetmenin mantığı kavratılır.

Anlama

T.5.2.10. Okuduğu metnin türünü belirler.

T.5.2.11. Metnin özetini yapar.

Özetleme stratejilerine (ana fikri tespit etme, ayrıntılara girmeme, önemsiz bilgiyi ayırt etme,
kendi cümleleriyle ifade etme, yorum katmama, hâkim bakış açısını tercih etme vb.) uygun özet
yapılması sağlanır.
T.5.2.12. Okuduklarının konusunu, ana fikrini/ana duygusunu belirler.

T.5.2.13. Okuduğu metinlerdeki hikâye unsurlarını belirler.

Olay örgüsü, mekân, zaman, şahıs ve varlık kadrosu, anlatıcı vb. gibi hikâye unsurları üzerinde
durulur.
T.5.2.14. Metinle ilgili sorular sorar ve sorulan sorulara cevap verir.

Metin içi, metin dışı ve metinler arasında anlam kurar.
25

Türkçe Dersi Öğretim Programı

T.5.2.15. Okuduğunu anlamlandırmada görsellerden yararlanır.

Grafik, tablo, çizelge ve benzeri biçimlerde sunulan görsellerin metnin anlaşılmasına nasıl katkı
sağladığını açıklayarak bu bilgileri yorumlaması sağlanır.
T.5.2.16. Okuduklarındaki yönlendirici ifadelerin anlamda yaptığı değişikliği fark eder.

Ama, fakat, oysaki, başka bir deyişle, özellikle, ilk olarak, son olarak gibi yönlendirici
ifadeleri bulması sağlanır.
T.5.2.17. Metinlerdeki örnekler ve ayrıntılara gerektiğinde atıflar yaparak metni yorumlar.

T.5.2.18. Okuduğu metindeki kahramanların özelliklerini belirler ve kahramanları karşılaştırır.

T.5.2.19. Metinler arasında karşılaştırma yapar.

Metinlerde konuları, olayları, karakterleri, değerleri karşılaştırması sağlanır.

T.5.2.20. Yazarın olaylara/konuya bakış açısını belirler ve kendi bakış açısını ifade eder.

T.5.2.21. Çoklu medya kaynaklarının güvenilirliğini sorgular.

Medya kaynakları; edu, gov, com, org vb. ele alınacaktır.

T.5.2.22. Bir bilgiye veya içeriğe erişmek için basılı ve dijital içeriklerde içindekiler ve sözlük
bölümünü kullanmayı bilir.
T.5.2.23. Gerçek ve kurgu olanı ayırt eder.

T.5.2.24. Okuduklarında anlatım biçimlerini ve düşünceyi geliştirme yollarını fark eder.

T.5.2.25. Okuduğu metinlerdeki söz sanatlarını bulur.

Benzetme (teşbih), kişileştirme (teşhis), konuşturma (intak), zıtlık (tezat), abartma (mübalağa)
söz sanatları verilir.
T.5.2.26. Okuduğu metindeki gerçek, mecaz ve terim anlamlı sözcükleri belirler.
T.5.3. YAZMA Türkçe Dersi Öğretim Programı

T.5.3.1. Bilgilendirici ve hikâye edici paragraflar yazar.

Duygu, düşünce ve isteklerini yazmaları sağlanır.

T.5.3.2. Büyük harfleri ve noktalama işaretlerini uygun yerlerde kullanır.

Yay ayraç, üç nokta, eğik çizgi, soru işareti, nokta, virgül, iki nokta, ünlem, tırnak işareti,
kısa çizgi, konuşma çizgisi, kesme işareti, noktalı virgül ve köşeli ayraç işaretlerinin en sık
kullanılan işlevleri üzerinde durulur.
T.5.3.3. Görsellerden anlamlar çıkarır ve bunları birbirine bağlayarak bir olayı açıklar/yazar.

T.5.3.4. Düş gücünü kullanarak şiir veya fantastik ögeler barındıran metin yazar.

T.5.3.5. Herhangi bir işi ve olayı işlem basamaklarına ya da oluş sırasına göre yazar.

T.5.3.6. İçeriğe uygun atasözleri, deyimler ve özdeyişler kullanır.

T.5.3.7. “de” ve “ki” bağlaçları ile sayıları doğru yazar.

T.5.3.8. Yazma çalışmalarında anlatım biçimlerini ve düşünceyi geliştirme yollarını kullanır.

T.5.3.9. Yazdıklarını dil ve anlatım yönünden gözden geçirerek düzenler.

Sınıf düzeyine uygun yazım ve noktalama kuralları ile sınırlı tutulur.
26

Türkçe Dersi Öğretim Programı

Kendisinin ve akranlarının yazma çalışmalarını belirlenmiş ölçütlere göre değerlendirir. Bu
çalışmalarda dereceli puanlama anahtarı kullanılır.
T.5.3.10. Yazdıklarını, yazılı/basılı olarak veya imkân ve fırsatlar ölçüsünde çoklu medya
ortamlarını kullanarak paylaşır.
Zorlayıcı olmamak kaydıyla öğrenciler, yazdıklarını paylaşmaya teşvik edilir.

T.5.3.11. Yazılarında ses olaylarına uğrayan kelimeleri doğru kullanır.

Hece düşmesi, ünlü daralması, ünsüz benzeşmesi, ünsüz yumuşaması, ünsüz türemesi ses olayları
üzerinde durulur.
T.5.3.12. Ek ve kökü ayırt eder, aralarında ilişki kurar.
6. SINIF KAZANIMVE AÇIKLAMALARI

T.6.1. SÖZLÜ İLETİŞİM Türkçe Dersi Öğretim Programı

T.6.1.1. Akranlarıyla ve yetişkinlerle bir konuyu kurallara uygun şekilde konuşur/tartışır.

Göz teması kurarak, uygun hitap ve nezaket ifadeleri kullanarak, vurgu ve tonlamalara dikkat
ederek, işitilebilir bir ses tonuyla, akıcı ve anlaşılır bir şekilde konuşur.
T.6.1.2. Hazırlıklı konuşma/sunu yapar.

Topluluk önünde konuşulacak/tartışılacak konu/sunu için hazırlık yapması; konuşmasını/sunumunu,
bilgiyi daha net aktarabilmek için uygun durumlarda grafikler, görseller ve benzeri çoklu medya
araçları ile desteklemesi; gerekli metinleri inceleyerek gelmesi; konuşmasını edindiği bilgiler
üzerine kurgulaması; konuşmasını konuya, ortama ve konuşmayı yapacağı kişi veya gruba göre
ayarlaması; prova yapması ve sunması sağlanır.
T.6.1.3. Konuşmacının sözlü olmayan (jest ve mimik) mesajlarını anlar ve konuşmalarında beden
dilini etkili bir şekilde kullanır.
T.6.1.4. Konuşmanın akışı içinde içerikle ilgili sorular sorar ve içeriği sorgular.

T.6.1.5. Konuşmacının görüşlerinin kanıtlarla desteklenip desteklenmediğini ayırt eder.

T.6.1.6. Bir konuşmadaki/tartışmadaki bakış açılarını ayırt eder ve kendi düşüncelerini ifade eder.

Farklı bakış açılarına karşı hoşgörüyle yaklaşması sağlanır.

T.6.1.7. Yabancı dillerden alınmış, dilimize henüz yerleşmemiş kelimelerin Türkçelerini kullanır.

T.6.1.8. Dinlediği/izlediği bir metin, sözel sunum veya medya içeriği hakkında sorular sorar ve
sorulan sorulara cevap verir.
T.6.1.9. Dinlediklerini/izlediklerini zihninde canlandırarak olayın nasıl gelişeceğini ve sonucunu
tahmin eder.

T.6.1.10. Dinlediklerini/izlediklerini özetler.

Özetleme stratejilerine (ana fikri tespit etme, ayrıntılara girmeme, önemsiz bilgiyi ayırt etme,
kendi cümleleriyle ifade etme, yorum katmama, hâkim bakış açısını tercih etme vb.) uygun özet
yapılması sağlanır.
T.6.1.11. Dinlediklerinin/izlediklerinin konusunu, ana fikrini/ana duygusunu belirler.

T.6.1.12. Dinledikleri/izledikleriyle ilgili çıkarımlar yapar.

Neden-sonuç, amaç-sonuç, karşılaştırma, benzetme, örneklendirme, duygu belirten ifadeler, abartma,
nesnel ve öznel çıkarımlar vb. üzerinde durulur.
27

Türkçe Dersi Öğretim Programı

T.6.1.13. Dinlediklerindeki/izlediklerindeki bilgi ve düşüncelerin tutarlılığını sorgular.

T.6.1.14. Hikâye edici metinleri dramatize eder.

T.6.1.15. Not alarak dinler.
T. 6. 2. OKUMA Akıcı Okuma Türkçe Dersi Öğretim Programı
T.6.2.1. Farklı türdeki metinleri uygun hızda anlayarak okur.

Öğrenciyi zorlamamak kaydıyla seviyeye uygun, edebî değeri olan bazı şiirleri ve kısa yazıları
ezberleme çalışmaları yaptırılır.
T.6.2.2. Noktalama işaretlerine dikkat ederek uygun hızda sesli veya sessiz okur.

T.6.2.3. Vurgu, tonlama ve telaffuza dikkat ederek okur.

T.6.2.4. Hikâye edici metinleri dramatize ederek okur.

Söz Varlığı

T.6.2.5. Anlamını bilmediği sözcükleri ve sözcük gruplarını öğrenir.

Sözcükleri ve sözcük gruplarını öğrenmek için görseller, sözlük, atasözleri ve deyimler sözlüğü vb.
araçlar kullanılabilir.
T.6.2.6. Okuduğu metindeki sözcük ve sözcük gruplarının cümle içinde kazandığı anlamı fark eder.

T.6.2.7. Çekim eklerinin işlevlerini fark eder.

Çoğul eki, hâl ekleri, ilgi ve iyelik ekleri üzerinde durulur.

T.6.2.8. Cümlede geçen isim ve sıfatların anlama olan katkısını fark eder.

T.6.2.9. Cümlede geçen isim ve sıfat tamlamalarının anlama olan katkısını fark eder.

T.6.2.10. Cümlede geçen zamirlerin anlama olan katkısını fark eder.

T.6.2.11. Cümlede geçen edat, bağlaç ve ünlemlerin anlama olan katkısını fark eder.

Anlama

T.6.2.12. Okuduğu metnin türünü belirler.

T.6.2.13. Metnin özetini yapar.

Özetleme stratejilerine (ana fikri tespit etme, ayrıntılara girmeme, önemsiz bilgiyi ayırt etme,
kendi cümleleriyle ifade etme, yorum katmama, hâkim bakış açısını tercih etme vb.) uygun özet
yapılması sağlanır.
T.6.2.14. Okuduklarının konusunu, ana fikrini/ana duygusunu belirler.

T.6.2.15. Okuduğu metinlerdeki hikâye unsurlarını belirler.

Olay örgüsü, mekân, zaman, şahıs ve varlık kadrosu, anlatıcı vb. gibi hikâye unsurları üzerinde
durulur.
T.6.2.16. Metinle ilgili sorular sorar ve sorulan sorulara cevap verir.

Metin içi, metin dışı ve metinler arasında anlam kurar.

T.6.2.17. Okuduğunu anlamlandırmada görsellerden yararlanır.

Grafik, tablo, çizelge vb. biçimlerde sunulan görsellerin metnin anlaşılmasına nasıl katkı
sağladığını açıklayarak bu bilgileri yorumlaması sağlanır.
28

Türkçe Dersi Öğretim Programı

T.6.2.18. Okuduklarındaki yönlendirici ifadelerin anlamda yaptığı değişikliği fark eder.

Ama, fakat, oysaki, başka bir deyişle, özellikle, ilk olarak, son olarak gibi yönlendirici
ifadeleri bulması sağlanır.
T.6.2.19. Metinlerdeki örnekler ve ayrıntılara gerektiğinde atıflar yaparak metni yorumlar.

T.6.2.20. Okuduğu metindeki kahramanların özelliklerini belirler ve kahramanları karşılaştırır.

T.6.2.21. Metinler arasında karşılaştırma yapar.

Metinlerdeki temaları, konuları, olayları, karakterleri ve değerleri karşılaştırması sağlanır.

T.6.2.22. Yazarın olaylara/konuya bakış açısını belirler ve kendi bakış açısını ifade eder.

T.6.2.23. Çoklu medya kaynaklarının güvenilirliğini sorgular.

Medya kaynakları; edu, gov, com, org vb. ele alınacaktır.

T.6.2.24. Bir bilgiye veya içeriğe erişmek için basılı ve dijital içeriklerde içindekiler ve sözlük
bölümünü kullanmayı bilir.
T.6.2.25. Gerçek ve kurgu olanı ayırt eder.

T.6.2.26. Okuduklarında anlatım biçimlerini ve düşünceyi geliştirme yollarını fark eder.

T.6.2.27. Okuduğu metinlerdeki söz sanatlarını bulur.

Benzetme (teşbih), kişileştirme (teşhis), konuşturma (intak), zıtlık (tezat), abartma (mübalağa)
söz sanatları verilir.
T.6.3. YAZMA

T.6.3.1. Bilgilendirici ve hikâye edici paragraflar yazar.

Duygu, düşünce ve isteklerini yazmaları sağlanır.

T.6.3.2. Düş gücünü kullanarak şiir veya fantastik ögeler barındıran metin yazar.

T.6.3.3. Görsel ve işitsel ögelerden anlamlar çıkarır ve bunları ilişkilendirerek bir olayı
açıklar/yazar.

T.6.3.4. Herhangi bir işi ve olayı işlem basamaklarına ya da oluş sırasına göre yazar.

T.6.3.5. İçeriğe uygun atasözleri, deyimler ve özdeyişler kullanır.

T.6.3.6. Yazma çalışmalarında anlatım biçimlerini ve düşünceyi geliştirme yollarını kullanır.

T.6.3.7. Yazdıklarını dil ve anlatım yönünden gözden geçirerek düzenler.

Anlam bütünlüğünü bozan ifadeleri belirlemesi ve düzeltmesi sağlanır. Ancak kavramsal olarak
anlatım bozukluğu konusuna değinilmez. Sınıf düzeyine uygun yazım ve noktalama kuralları ile
sınırlı tutulur. Kendisinin ve akranlarının yazma çalışmalarını belirlenmiş ölçütlere göre
değerlendirir. Bu çalışmalarda dereceli puanlama anahtarı kullanılır.
T.6.3.8. Yazdıklarını, yazılı/basılı olarak veya imkân ve fırsatlar ölçüsünde çoklu medya
ortamlarını kullanarak paylaşır.
Zorlayıcı olmamak kaydıyla öğrenciler, yazdıklarını paylaşmaya teşvik edilir.

T.6.3.9. Basit, türemiş ve birleşik kelimeleri ayırt eder.
29

Türkçe Dersi Öğretim Programı

7. SINIF KAZANIM VE AÇIKLAMALARI

T.7.1. SÖZLÜ İLETİŞİM Türkçe Dersi Öğretim Programı

T.7.1.1. Akranlarıyla ve yetişkinlerle bir konuyu kurallara uygun şekilde konuşur/tartışır.

Göz teması kurarak, uygun hitap ve nezaket ifadeleri kullanarak, vurgu ve tonlamalara dikkat
ederek, işitilebilir bir ses tonuyla, akıcı ve anlaşılır bir şekilde konuşur.
T.7.1.2. Hazırlıklı konuşma/sunu yapar.

Topluluk önünde konuşulacak/tartışılacak konu/sunu için hazırlık yapması; konuşmasını/sunumunu,
bilgiyi daha net aktarabilmek için uygun durumlarda grafikler, görseller ve benzeri çoklu medya
araçları ile desteklemesi, gerekli metinleri inceleyerek gelmesi, konuşmasını edindiği bilgiler
üzerine kurgulaması, konu ile ilgili kanıtlara atıflar yapması; konuşmasını konuya, ortama ve
konuşmayı yapacağı kişi veya gruba göre ayarlaması, prova yapması ve sunması sağlanır.
T.7.1.3. Konuşmacının sözlü olmayan (jest ve mimik) mesajlarını anlar ve konuşmalarında beden
dilini etkili bir şekilde kullanır.
T.7.1.4. Konuşmanın akışı içinde içerikle ilgili sorular sorar ve içeriği sorgular.

T.7.1.5. Konuşmacının görüşlerinin kanıtlarla desteklenip desteklenmediğini ayırt eder.

T.7.1.6. Bir konuşmadaki/tartışmadaki bakış açılarını ayırt eder ve kendi düşüncelerini ifade eder.

Farklı bakış açılarına karşı hoşgörüyle yaklaşması sağlanır.

T.7.1.7. Yabancı dillerden alınmış, dilimize henüz yerleşmemiş kelimelerin Türkçelerini kullanır.

T.7.1.8. Dinlediği/izlediği bir metin, sözel sunum veya medya içeriği hakkında sorular sorar ve
sorulan sorulara cevap verir.
T.7.1.9. Dinlediklerini/izlediklerini zihninde canlandırarak olayın nasıl gelişeceğini ve sonucunu
tahmin eder.

T.7.1.10. Dinlediklerini/izlediklerini özetler.

Özetleme stratejilerine (ana fikri tespit etme, ayrıntılara girmeme, önemsiz bilgiyi ayırt etme,
kendi cümleleriyle ifade etme, yorum katmama, hâkim bakış açısını tercih etme vb.) uygun özet
yapılması sağlanır.
T.7.1.11. Dinlediklerinin/izlediklerinin konusunu, ana fikrini/ana duygusunu ve yardımcı
fikirlerini belirler.

T.7.1.12. Dinledikleri/izledikleriyle ilgili çıkarımlar yapar.

Neden-sonuç, amaç-sonuç, koşul, karşılaştırma, benzetme, örneklendirme, duygu belirten ifadeler,
abartma, nesnel ve öznel çıkarımlar vb. üzerinde durulur.
T.7.1.13. Dinlediklerindeki/izlediklerindeki bilgi ve düşüncelerin tutarlılığını sorgular.

T.7.1.14. Hikâye edici metinleri dramatize eder.

T.7.1.15. Not alarak dinler.
T.7.2. OKUMA Akıcı Okuma
T.7.2.1. Farklı türdeki metinleri uygun hızda anlayarak okur.

Öğrenciyi zorlamamak kaydıyla seviyeye uygun, edebî değeri olan bazı şiirleri ve kısa yazıları
ezberleme çalışmaları yaptırılır.
30

Türkçe Dersi Öğretim Programı

T.7.2.2.Noktalama işaretlerine dikkat ederek uygun hızda sesli veya sessiz okur.

T.7.2.3. Vurgu ve tonlamalara ve telaffuza dikkat ederek okur.

T.7.2.4. Hikâye edici metinleri dramatize ederek okur.

Söz Varlığı

T.7.2.5. Anlamını bilmediği sözcükleri ve sözcük gruplarını öğrenir.

Sözcükleri öğrenmek için görseller, sözlük, atasözleri ve deyimler sözlüğü vb. araçlar
kullanılabilir.

T.7.2.6. Okuduğu metindeki sözcük ve sözcük gruplarının cümle içinde kazandığı anlamı fark eder.

T.7.2.7. Çekim eklerinin işlevlerini ayırt eder.

Kip ve kişi ekleri üzerinde durulur.

T.7.2.8. İmge olarak kullanılan sözcüklerin veya deyimlerin metinde kullanılan anlamlarını
belirler.

T.7.2.9. Cümlede geçen zarfların anlama olan katkısını fark eder.

T.7.2.10. Fiillerin cümleye kattığı anlam özelliklerini fark eder.

T.7.2.11. Basit, türemiş ve birleşik fiilleri ayırt eder.

Anlama

T.7.2.12. Okuduğu metnin türünü belirler.

T.7.2.13. Metnin özetini yapar.

Özetleme stratejilerine (ana fikri tespit etme, ayrıntılara girmeme, önemsiz bilgiyi ayırt etme,
kendi cümleleriyle ifade etme, yorum katmama, hâkim bakış açısını tercih etme vb.) uygun özet
yapılması sağlanır.
T.7.2.14. Okuduklarının konusunu, ana fikrini/ana duygusunu ve yardımcı fikirlerini belirler.

T.7.2.15. Okuduğu metinlerdeki hikâye unsurlarını belirler.

Olay örgüsü, mekân, zaman, şahıs ve varlık kadrosu, anlatıcı vb. gibi hikâye unsurları üzerinde
durulur.
T.7.2.16. Metinle ilgili sorular sorar ve sorulan sorulara cevap verir.

Metin içi, metin dışı ve metinler arasında anlam kurar.

T.7.2.17. Okuduğunu anlamlandırmada görsellerden yararlanır.

Grafik, tablo, çizelge vb. biçimlerde sunulan görsellerin metnin anlaşılmasına nasıl katkı
sağladığını açıklayarak bu bilgileri yorumlaması sağlanır.
T.7.2.18. Okuduklarındaki yönlendirici ifadelerin anlamda yaptığı değişikliği fark eder.

Aksi takdirde, ama, fakat, oysaki, özellikle, ilk olarak, son olarak, tersine, o hâlde vb.
yönlendirici ifadeleri bulması sağlanır.
T.7.2.19. Metinden anlam çıkarırken anlamı desteklemek için metnin içeriğine birkaç kez doğrudan ya
da dolaylı atıf yapar.
T.7.2.20. Bir eserin yazılı metni ile aynı eserin medya sunumunu karşılaştırır.

Filme alınan bir eseri kahramanlar, mekân, zaman ve içerik yönünden karşılaştırması sağlanır.

T.7.2.21. Metinler arasında karşılaştırma yapar.

Metinlerdeki temaları, konuları, olayları, karakterleri ve değerleri karşılaştırması sağlanır.
31

Türkçe Dersi Öğretim Programı

T.7.2.22. Yazarın olaylara/konuya bakış açısını belirler ve kendi bakış açısını ifade eder.

T.7.2.23. Çoklu medya kaynaklarındaki mesajları anlar ve değerlendirir.

T.7.2.24. Bir bilgiye veya içeriğe erişmek için basılı ve dijital içeriklerde içindekiler ve sözlük
bölümünü kullanmayı bilir.
T.7.2.25. Gerçek ve kurgu olanı ayırt eder.

T.7.2.26. Bilgilendirici metinde bir yazarın konuyu sunuşunu başka bir yazarın sunuşuyla
karşılaştırır.

Bilimsel bir konuda farklı gerekçe ve kanıtlardan hareketle farklı sonuçlara gidilebileceğinin
anlaşılması sağlanır.
T.7.2.27. Okuduklarında anlatım biçimlerini ve düşünceyi geliştirme yollarını fark eder.

T.7.2.28. Şiirin şekil özelliklerini bilir.

Şiirde kafiye, redif gibi ahenk unsurları fark ettirilir, bunların türlerine değinilmez.

Serbest şiire ve hece ölçüsüne değinilir. İstiklâl Marşı’nın aruz ölçüsü ile yazıldığı belirtilir
ancak aruz ölçüsü bilgisine girilmez.
T.7.2.29. Okuduğu metinlerdeki söz sanatlarını bulur.

Benzetme (teşbih), kişileştirme (teşhis), konuşturma (intak), zıtlık (tezat), abartma (mübalağa)
söz sanatları verilir.
T.7.3. YAZMA Türkçe Dersi Öğretim Programı

T.7.3.1. Diyalog ve tasvir paragrafları yazar.

T.7.3.2. Hikâye edici metinler yazar.

T.7.3.2.1. Belirlediği konu ve amaç etrafında bir taslak oluşturur.

T.7.3.2.2. Oluşturduğu taslakta serim, düğüm, çözüm bölümlerine yer verir.

T.7.3.2.3. Yazma çalışmalarında anlatım biçimlerini ve düşünceyi geliştirme yollarını kullanır.

T.7.3.2.4. Metne uygun bir başlık belirler.

T.7.3.3. Bilgilendirici metinler yazar.

T.7.3.3.1. Belirlediği konu ve amaç etrafında bir taslak oluşturur.

T.7.3.3.2. Hazırladığı taslakta giriş, gelişme ve sonuç bölümlerine yer verir.

T.7.3.3.3. Yazma çalışmalarında anlatım biçimlerini ve düşünceyi geliştirme yollarını kullanır.

T.7.3.3.4. Metne uygun bir başlık belirler.

T.7.3.4. Düş gücünü kullanarak şiir veya fantastik ögeler barındıran metin yazar.

T.7.3.5. Görsel ve işitsel ögelerden anlamlar çıkarır ve bunları ilişkilendirerek bir olayı
açıklar/yazar.

T.7.3.6. İçeriğe uygun atasözleri, deyimler ve özdeyişler kullanır.

T.7.3.7. Yazdıklarını dil ve anlatım yönünden gözden geçirerek düzenler.

Anlama dayalı anlatım bozuklukları bakımından yazdıklarını gözden geçirmesi ve düzeltmesi sağlanır.
Sınıf düzeyine uygun yazım ve noktalama kuralları ile sınırlı tutulur. Kendisinin ve akranlarının
yazma çalışmalarını belirlenmiş ölçütlere göre değerlendirir. Bu çalışmalarda dereceli puanlama
anahtarı kullanılır.
32

Türkçe Dersi Öğretim Programı

T.7.3.8. Yazdıklarını, yazılı/basılı olarak veya imkân ve fırsatlar ölçüsünde çoklu medya
ortamlarını kullanarak paylaşır.
Zorlayıcı olmamak kaydıyla öğrenciler, yazdıklarını paylaşmaya teşvik edilir.

T.7.3.9. Basit, türemiş, birleşik fiilleri ayırt eder.

T.7.3.10. Ek fiili işlevlerine uygun olarak kullanır.
8. SINIF KAZANIM VE AÇIKLAMALARI Türkçe Dersi Öğretim Programı

T.8.1. SÖZLÜ İLETİŞİM

T.8.1.1. Akranlarıyla ve yetişkinlerle bir konuyu kurallara uygun şekilde konuşur/tartışır.

Göz teması kurarak, uygun hitap ve nezaket ifadeleri kullanarak, vurgu ve tonlamalara dikkat
ederek, işitilebilir bir ses tonuyla, akıcı ve anlaşılır bir şekilde konuşur.
T.8.1.2. Hazırlıklı konuşma/sunu yapar.

Topluluk önünde konuşulacak/tartışılacak konu/sunu için hazırlık yapması; konuşmasını/sunumunu,
bilgiyi daha net aktarabilmek için uygun durumlarda grafikler, görseller ve benzeri çoklu medya
araçları ile desteklemesi, gerekli metinleri inceleyerek gelmesi, konuşmasını edindiği bilgiler
üzerine kurgulaması, konu ile ilgili kanıtlara atıflar yapması; konuşmasını konuya, ortama ve
konuşmayı yapacağı kişi veya gruba göre ayarlaması, prova yapması ve sunması sağlanır.
T.8.1.3. Konuşmacının sözlü olmayan (jest ve mimik) mesajlarını anlar ve konuşmalarında beden
dilini etkili bir şekilde kullanır.
T.8.1.4. Konuşmanın akışı içinde içerikle ilgili sorular sorar ve içeriği sorgular.

T.8.1.5. Konuşmacının görüşlerinin kanıtlarla desteklenip desteklenmediğini ayırt eder.

T.8.1.6. Bir konuşmadaki/tartışmadaki bakış açılarını ayırt eder ve kendi düşüncelerini ifade eder.

Farklı bakış açılarına karşı hoşgörüyle yaklaşması sağlanır.

T.8.1.7. Yabancı dillerden alınmış, dilimize henüz yerleşmemiş kelimelerin Türkçelerini kullanır.

T.8.1.8. Dinlediği/izlediği bir metin, sözel sunum veya medya içeriği hakkında sorular sorar ve
sorulan sorulara cevap verir.
T.8.1.9. Dinlediklerini/izlediklerini zihninde canlandırarak olayın nasıl gelişeceğini ve sonucunu
tahmin eder.

T.8.1.10. Dinlediklerini/izlediklerini özetler.

Özetleme stratejilerine (ana fikri tespit etme, ayrıntılara girmeme, önemsiz bilgiyi ayırt etme,
kendi cümleleriyle ifade etme, yorum katmama, hâkim bakış açısını tercih etme vb.) uygun özet
yapılması sağlanır.
T.8.1.11. Dinlediklerinin/izlediklerinin konusunu, ana fikrini/ana duygusunu ve yardımcı
fikirlerini belirler.

T.8.1.12. Dinledikleri/izledikleriyle ilgili çıkarımlar yapar.

Neden-sonuç, amaç-sonuç, koşul, karşılaştırma, benzetme, örneklendirme, duygu belirten ifadeler,
abartma, nesnel ve öznel çıkarımlar vb. üzerinde durulur.
T.8.1.13. Dinlediklerindeki/izlediklerindeki bilgi ve düşüncelerin tutarlılığını sorgular.

T.8.1.14. Dinlediği/izlediği bir metnin, medya içeriğinin veya sözel sunumun örtülü anlamını
belirler.

Örtülü anlam oluşturan unsurlar kapsamında mecaz, metafor, aktarma, deyim, atasözü, imge, çağrışım,
bağdaştırma, söz sanatları vb. ele alınır.
33

Türkçe Dersi Öğretim Programı

T.8.1.15. Hikâye edici metinleri dramatize eder.

T.8.1.16. Not alarak dinler.
T.8.2. OKUMA Akıcı Okuma
T.8.2.1. Farklı türdeki metinleri uygun hızda anlayarak okur.

Öğrenciyi zorlamamak kaydıyla seviyeye uygun, edebî değeri olan bazı şiirleri ve kısa yazıları
ezberleme çalışmaları yaptırılır.
T.8.2.2. Noktalama işaretlerine dikkat ederek uygun hızda sesli veya sessiz okur.

T.8.2.3. Vurgu, tonlama ve telaffuza dikkat ederek okur.

T.8.2.4. Hikâye edici metinleri dramatize ederek okur.

Söz Varlığı

T.8.2.5. Anlamını bilmediği sözcükleri ve sözcük gruplarını öğrenir.

Sözcükleri ve sözcük gruplarını öğrenmek için görseller, sözlük, atasözleri ve deyimler sözlüğü vb.
araçlar kullanılabilir.
T.8.2.6. Okuduğu metindeki sözcük ve sözcük gruplarının cümle içinde kazandığı anlamı fark eder.

T.8.2.7. İmge olarak kullanılan sözcüklerin veya deyimlerin metinde kullanılan anlamlarını
belirler.

Anlama

T.8.2.8. Okuduğu metnin türünü belirler.

T.8.2.9. Metnin özetini yapar.

Özetleme stratejilerine (ana fikri tespit etme, ayrıntılara girmeme, önemsiz bilgiyi ayırt etme,
kendi cümleleriyle ifade etme, yorum katmama, hâkim bakış açısını tercih etme vb.) uygun özet
yapılması sağlanır.
T.8.2.10. Okuduklarının konusunu, ana fikrini/ana duygusunu ve yardımcı fikirlerini belirler.

T.8.2.11. Okuduğu metinlerdeki hikâye unsurlarını belirler.

Olay örgüsü, mekân, zaman, şahıs ve varlık kadrosu, anlatıcı vb. gibi hikâye unsurları üzerinde
durulur.
T.8.2.12. Metinle ilgili sorular sorar ve sorulan sorulara cevap verir.

Metin içi, metin dışı ve metinler arasında anlam kurar.

T.8.2.13. Okuduğunu anlamlandırmada görsellerden yararlanır.

Grafik, tablo, çizelge vb. biçimlerde sunulan görsellerin metnin anlaşılmasına nasıl katkı
sağladığını açıklayarak bu bilgileri yorumlaması sağlanır.
T.8.2.14. Okuduklarındaki yönlendirici ifadelerin anlamda yaptığı değişikliği fark eder.

Özetle, kısacası, başlıca, son olarak, aksi takdirde, ama, fakat, oysaki, başka bir deyişle,
özellikle, ilk olarak, tersine, o hâlde vb. yönlendirici ifadeleri bulması sağlanır.
T.8.2.15. Metinden anlam çıkarırken anlamı desteklemek için metnin içeriğine birkaç kez doğrudan ya
da dolaylı atıf yapar.
34

Türkçe Dersi Öğretim Programı

T.8.2.16. Bir eserin yazılı metni ile aynı eserin medya sunumunu karşılaştırır.

Okudukları ile izlediklerini; kahramanlar, mekân, zaman, değerler ve içerik yönünden
karşılaştırması sağlanır. Filme alınan bir eseri kitabıyla mukayese etmesi teşvik edilir.
T.8.2.17. Metinler arasında karşılaştırma yapar.

Metinlerdeki konuları, olayları, karakterleri ve değerleri karşılaştırması sağlanır.

T.8.2.18. Yazarın olaylara/konuya bakış açısını belirler ve kendi bakış açısını ifade eder.

T.8.2.19. Çoklu medya kaynaklarındaki mesajları anlar ve değerlendirir.

T.8.2.20. Bir bilgiye veya içeriğe erişmek için basılı ve dijital içeriklerde içindekiler ve sözlük
bölümünü kullanmayı bilir.
T.8.2.21. Gerçek ve kurgu olanı ayırt eder.

T.8.2.22. Bilgilendirici metinde bir yazarın konuyu sunuşunu başka bir yazarın sunuşuyla
karşılaştırır.

Bilimsel bir konuda farklı gerekçe ve kanıtlardan hareketle farklı sonuçlara gidilebileceğinin
anlaşılması sağlanır.
T.8.2.23. Okuduklarında anlatım biçimlerini ve düşünceyi geliştirme yollarını fark eder.

T.8.2.24. Kurgu metinler ile anonim eserleri karşılaştırır.

Kurgu metinlerin; geleneksel masallar, kahramanlar, temalar, inançlar veya değerlerden nasıl
yararlandığını veya etkilendiğini fark etmesi sağlanır.
T.8.2.25. Şiirin şekil özelliklerini ve şiir türlerini bilir.

Konusuna göre şiir türleri verilir. Şiirde kafiye, redif gibi ahenk unsurları fark ettirilir,
bunların türlerine değinilmez. Serbest şiire ve hece ölçüsüne değinilir. İstiklâl Marşı’nın aruz
ölçüsü ile yazıldığı belirtilir ancak aruz ölçüsü bilgisine girilmez.
T.8.2.26. Okuduğu metinlerdeki söz sanatlarını bulur.

Benzetme (teşbih), kişileştirme (teşhis), konuşturma (intak), zıtlık (tezat), abartma (mübalağa)
söz sanatları verilir.
T.8.2.27. Okuduklarında anlama ve dil bilgisine dayalı anlatım bozukluklarını fark eder.
T.8.3. YAZMA Türkçe Dersi Öğretim Programı

T.8.3.1. Diyalog ve tasvir paragrafları yazar.

T.8.3.2. Hikâye edici metinler yazar.

T.8.3.2.1. Belirlediği konu etrafında bir taslak oluşturur.

T.8.3.2.2. Hazırladığı taslakta serim, düğüm, çözüm bölümlerine yer verir.

T.8.3.2.3. Yazma çalışmalarında anlatım biçimlerini ve düşünceyi geliştirme yollarını kullanır.

T.8.3.2.4. Metne uygun bir başlık belirler.

T.8.3.3. Bilgilendirici metinler yazar.

T.8.3.3.1. Belirlediği konu ve amaç etrafında bir taslak metin oluşturur.

T.8.3.3.2. Hazırladığı taslakta giriş, gelişme ve sonuç bölümlerine yer verir.

T.8.3.3.3. Yazma çalışmalarında anlatım biçimlerini ve düşünceyi geliştirme yollarını kullanır.

T.8.3.3.4. Metne uygun bir başlık belirler.
35

Türkçe Dersi Öğretim Programı

T.8.3.4. Düş gücünü kullanarak şiir veya fantastik ögeler barındıran metin yazar.

T.8.3.5. Görsel ve işitsel ögelerden anlamlar çıkarır ve bunları ilişkilendirerek bir olayı
açıklar/yazar.

T.8.3.6. İçeriğe uygun atasözleri, deyimler ve özdeyişler kullanır.

T.8.3.7. Yazdıklarını dil ve anlatım yönünden gözden geçirerek düzenler.

Anlama dayalı anlatım bozuklukları bakımından yazdıklarını gözden geçirmesi ve düzeltmesi sağlanır.
Sınıf düzeyine uygun yazım ve noktalama kuralları ile sınırlı tutulur. Kendisinin ve akranlarının
yazma çalışmalarını belirlenmiş ölçütlere göre değerlendirir. Bu çalışmalarda dereceli puanlama
anahtarı kullanılır.
T.8.3.8. Yazdıklarını, yazılı/basılı olarak veya imkân ve fırsatlar ölçüsünde çoklu medya
ortamlarını kullanarak paylaşır.
Zorlayıcı olmamak kaydıyla öğrenciler, yazdıklarını paylaşmaya teşvik edilir.

T.8.3.9. Fiilimsilerin cümledeki işlevlerini fark eder.

T.8.3.10. Cümlenin ögelerini tanır ve işlevlerine uygun kullanır.

T.8.3.11. Yazma çalışmalarında anlama ve dil bilgisine dayalı anlatım bozukluklarını fark eder.
36
TÜRKÇE DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI KAZANIM VE AÇIKLAMALAR TABLOSU

1. SINIF Türkçe Dersi Öğretim Programı

2. SINIF 3. SINIF 4. SINIF
5. SINIF 6. SINIF 7. SINIF
8. SINIF

T.1.1. SÖZLÜ İLETİŞİM Türkçe Dersi Öğretim Programı
T.1.1.1. Düşüncelerini, duygularını ve isteklerini ifade eden, seviyesine uygun cümleler kurar.

T.1.1.2. Tanıdığı kişileri, yerleri ve bildiği olayları anlatır; bunlarla ilgili düşünce ve
duygularını ifade eder.
Olayları oluş sırasına göre anlatması sağlanır.

T.1.1.3. Akranlarıyla ve yetişkinlerle bir konuyu kurallara uygun şekilde konuşur/ tartışır.
Göz teması kurarak, işitilebilir bir ses tonuyla, konu dışına çıkmadan, kelimeleri doğru telaffuz
ederek konuşur.

T.1.1.4. Konuşmaların- da nezaket kurallarını uygular.
Başkalarını dinleme, konuşmasında uygun hitap ifadeleri kullanma, başkalarının sözünü kesmeme,
konuşmanın bitmesini bekleme, akış içinde söz alarak konuş- maya katılma, karşısın- dakini saygıyla
ve sabırla dinleme vb.

T.1.1.5. Topluluk önünde konuşur.
Öz güven gelişimi des- teklenir.

T.1.1.6. Konuşmacının sözlü olmayan (jest ve mimik) mesajlarını anlar.

T.1.1.7. Konuşmanın akışı içinde sorular sorar ve sorulara cevap verir.

T.2.1. SÖZLÜ İLETİŞİM
T.2.1.1. Düşüncelerini, duygularını ve isteklerini ifade eden, seviyesine uygun cümleler kurar.

T.2.1.2. Tanıdığı kişileri, yerleri ve bildiği olayları anlatır; bunlarla ilgili düşünce ve
duygularını ifade eder.
Olayları oluş sırasına göre anlatması sağlanır.

T.2.1.3. Akranlarıyla ve yetişkinlerle bir konuyu kurallara uygun şekilde konuşur/tartışır.
Göz teması kurarak, işitilebilir bir ses tonuyla, konu dışına çıkmadan, kelimeleri doğru telaffuz
ederek konuşur.

T.2.1.4. Konuşmaların- da nezaket kurallarını uygular.
Başkalarını dinleme, konuşmasında uygun hitap ifadeleri kullanma, başkalarının sözünü kesmeme,
konuşmanın bitmesini bekleme, akış içinde söz alarak konuş- maya katılma, karşısın- dakini saygıyla
ve sabırla dinleme vb.

T.2.1.5. Topluluk önünde konuşur.
Öz güven gelişimi des- teklenir.

T.2.1.6. Konuşmacının sözlü olmayan (jest ve mimik) mesajlarını anlar.

T.2.1.7. Konuşmanın akışı içinde sorular sorar ve sorulara cevap verir.

T.3.1. SÖZLÜ İLETİŞİM
T.3.1.1. Düşüncelerini, duygularını ve isteklerini ifade eden, seviyesine uygun cümleler kurar.

T.3.1.2. Tanıdığı kişileri, yerleri ve bildiği olayları anlatır; bunlarla ilgili düşünce ve
duygularını ifade eder.
Olayları oluş sırasına göre anlatması sağlanır.

T.3.1.3. Akranlarıyla ve yetişkinlerle bir konuyu kurallara uygun şekilde konuşur/tartışır.
Göz teması kurarak, işitilebilir bir ses tonuyla, konu dışına çıkmadan, kelimeleri doğru telaffuz
ederek konuşur.

T.3.1.4. Konuşmaların- da nezaket kurallarını uygular.
Başkalarını dinleme, konuşmasında uygun hitap ifadeleri kullanma, başkalarının sözünü kesmeme,
konuşmanın bitmesini bekleme, akış içinde söz alarak konuş- maya katılma, karşısın- dakini saygıyla
ve sabırla dinleme vb.
T.3.1.5. Topluluk önünde konuşur.
Öz güven gelişimi des- teklenir.

T.3.1.6. Konuşmacının sözlü olmayan (jest ve mimik) mesajlarını anlar.

T.3.1.7. Konuşmanın akışı içinde sorular sorar ve sorulara cevap verir.

T.4.1. SÖZLÜ İLETİŞİM
T.4.1.1. Düşüncelerini, duygularını ve isteklerini ifade eden, seviyesine uygun cümleler kurar.

T.4.1.2. Tanıdığı kişileri, yerleri ve bildiği olayları anlatır; bunlarla ilgili düşünce ve
duygularını ifade eder.
Olayları oluş sırasına göre anlatması sağlanır.

T.4.1.3. Akranlarıyla ve yetişkinlerle bir konuyu kurallara uygun şekilde konuşur/tartışır.
Göz teması kurarak, işitilebilir bir ses tonuyla, konu dışına çıkmadan, kelimeleri doğru telaffuz
ederek konuşur.

T.4.1.4. Konuşmaların- da nezaket kurallarını uygular.
Başkalarını dinleme, konuşmasında uygun hitap ifadeleri kullanma, başkalarının sözünü kesmeme,
konuşmanın bitmesini bekleme, akış içinde söz alarak konuş- maya katılma, karşısın- dakini saygıyla
ve sabırla dinleme vb.

T.4.1.5. Hazırlıklı konuş- ma/sunu yapar. Topluluk önünde konuşulacak/tartışılacak konu/sunu için
hazırlık
yapması; gerekli sözel ve görsel bilgileri inceleye- rek gelmesi, konuşmasını edindiği bilgiler
üzerine kurgulaması, prova yapması ve sunması sağlanır.

T.5.1. SÖZLÜ İLETİŞİM
T.5.1.1. Akranlarıyla ve yetişkinlerle bir konuyu kurallara uygun şekilde konuşur/tartışır.
Göz teması kurarak, uygun hitap ve nezaket ifadeleri kullanarak, vur- gu ve tonlamalara dikkat
ederek, işitilebilir bir ses tonuyla, akıcı ve anlaşılır bir şekilde konuşur.

T.5.1.2. Hazırlıklı konuş- ma/sunu yapar. Topluluk önünde konuşulacak/tartışılacak konu/sunu için
hazırlık yapması; konuşmasını/ sunumunu, bilgiyi daha net aktarabilmek için
uygun durumlarda grafik- ler, görseller ve benzeri çoklu medya araçları ile desteklemesi; gerekli
metinleri inceleyerek gelmesi; konuşmasını edindiği bilgiler üzerine kurgulaması; konuşma- sını
konuya, ortama ve konuşmayı yapacağı kişi veya gruba göre ayarla- ması; prova yapması ve sunması
sağlanır.

T.5.1.3. Konuşmacının sözlü olmayan (jest ve mimik) mesajlarını anlar ve konuşmalarında be- den
dilini etkili bir şekilde kullanır.

T.5.1.4. Konuşmanın akışı içinde sorular sorar ve sorulara cevap verir.

T.5.1.5. Bir konuşmadaki/ tartışmadaki bakış açı- larını ayırt eder ve kendi düşüncelerini ifade
eder. Farklı bakış açılarına kar- şı hoşgörüyle yaklaşması sağlanır.

T.6.1. SÖZLÜ İLETİŞİM
T.6.1.1. Akranlarıyla ve yetişkinlerle bir konuyu kurallara uygun şekilde konuşur/tartışır.
Göz teması kurarak, uygun hitap ve nezaket ifadeleri kullanarak, vur- gu ve tonlamalara dikkat
ederek, işitilebilir bir ses tonuyla, akıcı ve anlaşılır bir şekilde konuşur.

T.6.1.2. Hazırlıklı konuş- ma/sunu yapar. Topluluk önünde konuşulacak/tartışılacak konu/sunu için
hazırlık yapması; konuşmasını/ sunumunu, bilgiyi daha net aktarabilmek için
uygun durumlarda grafik- ler, görseller ve benzeri çoklu medya araçları ile desteklemesi; gerekli
metinleri inceleyerek gelmesi; konuşmasını edindiği bilgiler üzerine kurgulaması; konuşma- sını
konuya, ortama ve konuşmayı yapacağı kişi veya gruba göre ayarla- ması; prova yapması ve sunması
sağlanır.

T.6.1.3. Konuşmacının sözlü olmayan (jest ve mimik) mesajlarını anlar ve konuşmalarında be- den
dilini etkili bir şekilde kullanır.

T.6.1.4. Konuşmanın akışı içinde içerikle ilgili sorular sorar ve içeriği sorgular.

T.6.1.5. Konuşmacının görüşlerinin kanıtlarla desteklenip desteklen- mediğini ayırt eder.

T.7.1. SÖZLÜ İLETİŞİM
T.7.1.1. Akranlarıyla ve yetişkinlerle bir konuyu kurallara uygun şekilde konuşur/tartışır.
Göz teması kurarak, uygun hitap ve nezaket ifadeleri kullanarak, vur- gu ve tonlamalara dikkat
ederek, işitilebilir bir ses tonuyla, akıcı ve anlaşılır bir şekilde konuşur.

T.7.1.2. Hazırlıklı konuş- ma/sunu yapar. Topluluk önünde konuşulacak/tartışılacak konu/sunu için
hazırlık yapması; konuşmasını/ sunumunu, bilgiyi daha net aktarabilmek için
uygun durumlarda grafik- ler, görseller ve benzeri çoklu medya araçları ile desteklemesi; gerekli
metinleri inceleyerek gelmesi; konuşmasını edindiği bilgiler üzerine kurgulaması; konu ile ilgili
kanıtlara atıflar yap- ması; konuşmasını konu- ya, ortama ve konuşmayı yapacağı kişi veya gruba
göre ayarlaması; prova yapması ve sunması sağlanır.

T.7.1.3. Konuşmacının sözlü olmayan (jest ve mimik) mesajlarını anlar ve konuşmalarında be- den
dilini etkili bir şekilde kullanır.

T.7.1.4. Konuşmanın akışı içinde içerikle ilgili sorular sorar ve içeriği sorgular.

T.7.1.5. Konuşmacının görüşlerinin kanıtlarla desteklenip desteklen- mediğini ayırt eder.

T.8.1. SÖZLÜ İLETİŞİM

T.8.1.1. Akranlarıyla ve yetişkinlerle bir konuyu kurallara uygun şekilde konuşur/tartışır.
Göz teması kurarak, uygun hitap ve nezaket ifadeleri kullanarak, vur- gu ve tonlamalara dikkat
ederek, işitilebilir bir ses tonuyla, akıcı ve anlaşılır bir şekilde konuşur.

T.8.1.2. Hazırlıklı konuş- ma/sunu yapar. Topluluk önünde konuşulacak/tartışılacak konu/sunu için
hazırlık yapması; konuşmasını/ sunumunu, bilgiyi daha net aktarabilmek için
uygun durumlarda grafik- ler, görseller ve benzeri çoklu medya araçları ile desteklemesi; gerekli
metinleri inceleyerek gelmesi; konuşmasını edindiği bilgiler üzerine kurgulaması; konu ile ilgili
kanıtlara atıflar yap- ması; konuşmasını konu- ya, ortama ve konuşmayı yapacağı kişi veya gruba
göre ayarlaması; prova yapması ve sunması sağlanır.

T.8.1.3 Konuşmacının sözlü olmayan (jest ve mimik) mesajlarını anlar ve konuşmalarında be- den
dilini etkili bir şekilde kullanır.

T.8.1.4. Konuşmanın akışı içinde içerikle ilgili sorular sorar ve içeriği sorgular.

T.8.1.5. Konuşmacının görüşlerinin kanıtlarla desteklenip desteklen- mediğini ayırt eder.
TÜRKÇE DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI KAZANIM VE AÇIKLAMALAR TABLOSU

1. SINIF

2. SINIF 3. SINIF 4. SINIF
5. SINIF 6. SINIF 7. SINIF
8. SINIF

T.1.1.8. Dinlediklerinde/ izlediklerinde vurgulanan sesi tanır, ayırt eder; seslerle harfleri,
heceleri, sözcükleri ve görselleri eşleştirir.

T.1.1.9. Dinlediği/izlediği bir metin, sözel sunum veya medya içeriği hakkında sorular sorar ve
sorulan sorulara cevap verir.

T.1.1.10. Dinlediklerini/ izlediklerini zihninde canlandırarak olayın nasıl gelişeceğini ve
sonucunu tahmin eder.

T.1.1.11.
Dinlediği/izlediği bir met- ni ana hatlarıyla anlatır. Metinlerle birlikte görsel- leri de
kullanarak bir ola- yı, düşünceyi ve duyguyu ifade etmesi sağlanır.

T.1.1.12. Dinlediklerinin/ izlediklerinin konusunu belirler.

T.1.1.13. Hikâye edici metinleri dramatize eder.

T.2.1.8. Dinlediği/izlediği bir metin, sözel sunum veya medya içeriği hakkında sorular sorar ve
sorulan sorulara cevap verir.

T.2.1.9. Dinlediklerini/ izlediklerini zihninde canlandırarak olayın nasıl gelişeceğini ve sonucunu
tahmin eder.

T.2.1.10. Dinlediği/izledi- ği bir metni ana hatlarıyla anlatır.
Metinlerle birlikte görsel- leri de kullanarak bir ola- yı, düşünceyi ve duyguyu ifade etmesi
sağlanır.

T.2.1.11. Dinlediklerinin/ izlediklerinin konusunu belirler.

T.2.1.12. Hikâye edici metinleri dramatize eder.

T.3.1.8. Dinlediği/izlediği bir metin, sözel sunum veya medya içeriği hakkında sorular sorar ve
sorulan sorulara cevap verir.

T.3.1.9. Dinlediklerini/ izlediklerini zihninde canlandırarak olayın nasıl gelişeceğini ve sonucunu
tahmin eder.

T.3.1.10. Dinlediği/izledi- ği bir metni ana hatlarıyla anlatır.
Metinlerle birlikte görsel- leri de kullanarak bir ola- yı, düşünceyi ve duyguyu ifade etmesi
sağlanır.

T.3.1.11. Dinlediklerinin/ izlediklerinin konusunu belirler.

T.3.1.12. Hikâye edici metinleri dramatize eder.

T.4.1.6. Konuşmacının sözlü olmayan (jest ve mimik) mesajlarını anlar.

T.4.1.7. Konuşmanın akışı içinde sorular sorar ve sorulara cevap verir.

T.4.1.8. Bir konuşma/tar- tışmadaki bakış açılarını ayırt eder ve kendi dü- şüncelerini ifade eder.
Farklı bakış açılarına kar- şı hoşgörüyle yaklaşması sağlanır.

T.4.1.9. Dinlediği/izlediği bir metin, sözel sunum veya medya içeriği hakkında sorular sorar ve
sorulan sorulara cevap verir.
T.4.1.10. Dinlediklerini/ izlediklerini zihninde canlandırarak olayın nasıl gelişeceğini ve
sonucunu tahmin eder.

T.4.1.11. Dinlediği/izledi- ği bir metni ana hatlarıyla anlatır.
Metinlerle birlikte görsel- leri de kullanarak bir ola- yı, düşünceyi ve duyguyu ifade etmesi
sağlanır.

T.4.1.12. Dinlediklerinin/ izlediklerinin konusunu ve ana fikrini/ana duygusu- nu belirler.

T.4.1.13. Dinledikleri/izle- dikleriyle ilgili çıkarımlar yapar.
Neden-sonuç, karşılaş- tırma, benzetme, örnek- lendirme vb. çıkarımlar üzerinde durulur.

T.4.1.14. Hikâye edici metinleri dramatize eder.

T.4.1.15. Not alarak dinler.

T.5.1.6. Yabancı dillerden alınmış, dilimize henüz yerleşmemiş kelimelerin Türkçelerini kullanır.

T.5.1.7. Dinlediği/izlediği bir metin, sözel sunum veya medya içeriği hakkında sorular sorar ve
sorulan sorulara cevap verir.
T.5.1.8. Dinlediklerini/ izlediklerini zihninde canlandırarak olayın nasıl gelişeceğini ve sonucunu
tahmin eder.

T.5.1.9. Dinlediklerini/ izlediklerini özetler. Özetleme stratejilerine (ana fikri tespit etme,
ayrıntılara girmeme, önemsiz bilgiyi ayırt etme, kendi cümleleriyle
ifade etme, yorum katma- ma, hâkim bakış açısını tercih etme vb.) uygun özet yapılması sağlanır.

T.5.1.10. Dinledikleri/izle- dikleriyle ilgili çıkarımlar yapar.
Neden-sonuç, amaç-so- nuç, karşılaştırma, ben- zetme, örneklendirme, duygu belirten ifadeler,
abartma, nesnel ve öznel çıkarımlar vb. üzerinde durulur.

T.5.1.11. Dinlediklerinin/ izlediklerinin konusunu ve ana fikrini/ana duygusu- nu belirler.

T.5.1.12. Hikâye edici metinleri dramatize eder.

T.5.1.13. Not alarak dinler.

T.6.1.6. Bir konuşmadaki/ tartışmadaki bakış açı- larını ayırt eder ve kendi düşüncelerini ifade
eder. Farklı bakış açılarına kar- şı hoşgörüyle yaklaşması sağlanır.

T.6.1.7. Yabancı dillerden alınmış, dilimize henüz yerleşmemiş kelimelerin Türkçelerini kullanır.

T.6.1.8. Dinlediği/izlediği bir metin, sözel sunum veya medya içeriği hakkında sorular sorar ve
sorulan sorulara cevap verir.

T.6.1.9. Dinlediklerini/ izlediklerini zihninde canlandırarak olayın nasıl gelişeceğini ve sonucunu
tahmin eder.

T.6.1.10. Dinlediklerini/ izlediklerini özetler. Özetleme stratejilerine (ana fikri tespit etme,
ayrıntılara girmeme, önemsiz bilgiyi ayırt etme, kendi cümleleriyle
ifade etme, yorum katma- ma, hâkim bakış açısını tercih etme vb.) uygun özet yapılması sağlanır.

T.6.1.11. Dinlediklerinin/ izlediklerinin konusunu, ana fikrini/ana duygusu- nu belirler.

T.6.1.12. Dinledikleri/izle- dikleriyle ilgili çıkarımlar yapar.
Neden-sonuç, amaç-so- nuç, karşılaştırma, ben- zetme, örneklendirme, duygu belirten ifadeler,
abartma, nesnel ve öznel çıkarımlar vb. üzerinde durulur.

T.7.1.6. Bir konuşmadaki/ tartışmadaki bakış açı- larını ayırt eder ve kendi düşüncelerini ifade
eder. Farklı bakış açılarına kar- şı hoşgörüyle yaklaşması sağlanır.

T.7.1.7. Yabancı dillerden alınmış, dilimize henüz yerleşmemiş kelimelerin Türkçelerini kullanır.

T.7.1.8. Dinlediği/izlediği bir metin, sözel sunum veya medya içeriği hakkında sorular sorar ve
sorulan sorulara cevap verir.
T.7.1.9. Dinlediklerini/ izlediklerini zihninde canlandırarak olayın nasıl gelişeceğini ve sonucunu
tahmin eder.

T.7.1.10. Dinlediklerini/ izlediklerini özetler. Özetleme stratejilerine (ana fikri tespit etme,
ayrıntılara girmeme, önemsiz bilgiyi ayırt etme, kendi cümleleriyle
ifade etme, yorum katma- ma, hâkim bakış açısını tercih etme vb.) uygun özet yapılması sağlanır.

T.7.1.11. Dinlediklerinin/ izlediklerinin konusunu, ana fikrini/ana duygusu- nu ve yardımcı
fikirlerini belirler.

T.7.1.12. Dinledikleri/izle- dikleriyle ilgili çıkarımlar yapar.
Neden-sonuç, amaç-so- nuç, koşul, karşılaştırma, benzetme, örneklen- dirme, duygu belirten
ifadeler, abartma, nesnel ve öznel çıkarımlar vb. üzerinde durulur.

T.8.1.6.
Bir konuşmadaki/tartış- madaki bakış açılarını ayırt eder ve kendi dü- şüncelerini ifade eder.
Farklı bakış açılarına kar- şı hoşgörüyle yaklaşması sağlanır.

T.8.1.7. Yabancı dillerden alınmış, dilimize henüz yerleşmemiş kelimelerin Türkçelerini kullanır.

T.8.1.8. Dinlediği/izlediği bir metin, sözel sunum veya medya içeriği hakkında sorular sorar ve
sorulan sorulara cevap verir.
T.8.1.9. Dinlediklerini/ izlediklerini zihninde canlandırarak olayın nasıl gelişeceğini ve sonucunu
tahmin eder.

T.8.1.10. Dinlediklerini/ izlediklerini özetler. Özetleme stratejilerine (ana fikri tespit etme,
ayrıntılara girmeme, önemsiz bilgiyi ayırt etme, kendi cümleleriyle
ifade etme, yorum katma- ma, hâkim bakış açısını tercih etme vb.) uygun özet yapılması sağlanır.

T.8.1.11. Dinlediklerinin/ izlediklerinin konusunu, ana fikrini/ana duygusu- nu ve yardımcı
fikirlerini belirler.
T.8.1.12. Dinledikleri/izle- dikleriyle ilgili çıkarımlar yapar.
Neden-sonuç, amaç-so- nuç, koşul, karşılaştırma, benzetme, örneklen- dirme, duygu belirten
ifadeler, abartma, nesnel ve öznel çıkarımlar vb. üzerinde durulur.
TÜRKÇE DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI KAZANIM VE AÇIKLAMALAR TABLOSU

1. SINIF

2. SINIF 3. SINIF 4. SINIF
5. SINIF 6. SINIF 7. SINIF
8. SINIF

T.6.1.13. Dinlediklerinde- ki/izlediklerindeki bilgi ve düşüncelerin tutarlılığını sorgular.

T.6.1.14. Hikâye edici metinleri dramatize eder
.
T.6.1.15. Not alarak dinler.

T.7.1.13. Dinlediklerinde- ki/izlediklerindeki bilgi ve düşüncelerin tutarlılığını sorgular.

T.7.1.14. Hikâye edici metinleri dramatize eder.

T.7.1.15. Not alarak dinler.

T.8.1.13. Dinlediklerinde- ki/izlediklerindeki bilgi ve düşüncelerin tutarlılığını sorgular.

T.8.1.14. Dinlediği/izle- diği bir metnin, medya içeriğinin veya sözel sunumun örtülü anlamını
belirler.
Örtülü anlam oluşturan unsurlar kapsamında mecaz, metafor, aktarma, deyim, atasözü, imge, çağrışım,
bağdaştırma, söz sanatları vb. ele
alınır.

T.8.1.15. Hikâye edici metinleri dramatize eder.

T.8.1.16. Not alarak dinler.
TÜRKÇE DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI KAZANIM VE AÇIKLAMALAR TABLOSU

1. SINIF

2. SINIF 3. SINIF 4. SINIF
5. SINIF 6. SINIF 7. SINIF
8. SINIF

T.1.2. OKUMA İlk Okuma
T.1.2.1. Sesleri hisseder, tanır ve ayırt eder.

T.1.2.2. Harfleri tanır ve doğru seslendirir.

T.1.2.3. Hece, kelime ve cümleleri akıcı bir şekilde okur.

T.1.2.4. Kısa metinleri akıcı bir şekilde okur.

T.1.2.5. Düzeyine ve konuya uygun görsel okuma yapar.
İlk okumada metinler, öğrenci okumaya geçin- ceye kadar öğretmen tarafından okunur ve kazanımlar
okunan metin üzerinden işlenir. Bu metinler hikâye edici, bilgilendirici metinler ve/ veya şiir
olabilir.

Akıcı Okuma

T.1.2.6. Düzyazı ve şiirleri okur, grup okumalarına aktif olarak katılır.

T.1.2.7. Kelimeleri doğru telaffuz eder ve nokta- lama işaretlerine dikkat ederek okur.

T.1.2.8. Vurgu ve ton- lamalara dikkat ederek işitilebilir bir ses tonuyla okur.

T.1.2.9. Parmakla takip etmeden uygun hızda okur.

Söz Varlığı

T.1.2.10. Anlamını bilme- diği sözcükleri öğrenir.

T.2.2. OKUMA Akıcı Okuma
T.2.2.1. Hikâye edici ve bilgilendirici metinlerle şiiri türün özelliklerine uygun biçimde
anlayarak okur.
Öğrenciyi zorlamamak kaydıyla seviyeye uygun, edebî değeri olan bazı şiirleri ezberleme çalış-
maları yaptırılır.

T.2.2.2. Kelimeleri doğru telaffuz eder ve nokta- lama işaretlerine dikkat ederek okur.

T.2.2.3. Vurgu ve ton- lamalara dikkat ederek işitilebilir bir ses tonuyla okur.

T.2.2.4. Parmakla takip etmeden sınıf düzeyine uygun hızda okur.

T.2.2.5. Heceleme, tekrar ve geri dönüşler yapma- dan okur.

T.2.2.6. Bir diyaloğu içindeki kahramanları canlandırarak okur.

Söz Varlığı

T.2.2.7. Anlamını bilmedi- ği sözcükleri öğrenir. Sözcükleri öğrenmek için görseller, resimli
sözlük, sözlük, kelime haritası, kelime duvarı, kelime kartları ve benzer araçlar kullanılacaktır.

T.2.2.8. Kelimelerin eş ve zıt anlamlılarını bulur.

Anlama

T.2.2.9. Hikâye edici ve

T.3.2. OKUMA Akıcı Okuma
T.3.2.1. Hikâye edici ve bilgilendirici metinlerle şiiri türün özelliklerine uygun biçimde
anlayarak okur.
Öğrenciyi zorlamamak kaydıyla seviyeye uygun, edebî değeri olan bazı şiirleri ezberleme çalış-
maları yaptırılır.

T.3.2.2.Noktalama işaretlerine dikkat ederek uygun hızda sesli veya sessiz okur.
T.3.2.3. Vurgu, tonlama ve telaffuza dikkat ederek okur.

T.3.2.4. Parmakla takip etmeden, uygun hızda sesli veya sessiz okur.

T.3.2.5. Heceleme, tekrar ve geri dönüşler yapma- dan okur.

T.3.2.6. Bir diyaloğu içindeki kahramanları canlandırarak okur.

Söz Varlığı

T.3.2.7. Anlamını bilmedi- ği sözcükleri öğrenir. Sözcükleri öğrenmek için görseller, resimli
sözlük, sözlük, deyimler ve ata- sözleri sözlüğü, kelime haritası, kelime duvarı, kelime kartları
ve benzer araçlar kullanılabilir.

T.3.2.8. Kelimelerin eş ve zıt anlamlılarını bulur.

Anlama
T.3.2.9. Hikâye edici ve bilgilendirici metinlerle şiiri ayırt eder.

T.4.2. OKUMA Akıcı Okuma
T.4.2.1. Hikâye edici ve bilgilendirici metinlerle şiiri türün özelliklerine uygun biçimde
anlayarak okur.
Öğrenciyi zorlamamak kaydıyla seviyeye uygun, edebî değeri olan bazı şiirleri ezberleme çalış-
maları yaptırılır.

T.4.2.2.Noktalama işaretlerine dikkat ederek uygun hızda sesli veya sessiz okur.
T.4.2.3. Vurgu, tonlama ve telaffuza dikkat ederek okur.

T.4.2.4. Heceleme, tekrar ve geri dönüşler yapma- dan okur.

T.4.2.5. Hikâye edici me- tinleri dramatize ederek okur.

Söz Varlığı

T.4.2.6. Anlamını bilme- diği sözcük ve sözcük gruplarını öğrenir. Sözcükleri ve sözcük gruplarını
öğrenmek için görseller, resimli sözlük, sözlük, atasözleri ve deyimler sözlüğü, kelime haritası,
kelime duvarı, kelime kartları ve benzer araçlar kullanılacaktır.

T.4.2.7. Okuduğu metin- deki sözcük ve sözcük gruplarının cümle içinde kazandığı anlamı fark eder.

T.4.2.8. Kelimelerin eş ve zıt anlamlılarını bulur.

T.6.2. OKUMA Akıcı Okuma
T.5.2.1. Farklı türdeki metinleri uygun hızda anlayarak okur.
Öğrenciyi zorlamamak kaydıyla seviyeye uygun, edebî değeri olan bazı şiirleri ve kısa yazıları
ezberleme çalışmaları yaptırılır.

T.5.2.2.Noktalama işaretlerine dikkat ederek uygun hızda sesli veya sessiz okur.

T.5.2.3. Vurgu, tonlama ve telaffuza dikkat ederek okur.

T.5.2.4. Hikâye edici me- tinleri dramatize ederek okur.

Söz Varlığı

T.5.2.5. Anlamını bilme- diği sözcükleri ve sözcük gruplarını öğrenir. Sözcükleri ve sözcük
gruplarını öğrenmek için görseller, sözlük, atasöz- leri ve deyimler sözlüğü vb. araçlar
kullanılabilir.

T.5.2.6. Okuduğu metin- deki sözcük ve sözcük gruplarının cümle içinde kazandığı anlamı fark eder.

T.5.2.7. Kelimelerin eş ve zıt anlamlarını bulur.

T.5.2.8. Eş sesli kelimele- rin anlamlarını ayırt eder.

T.5.2.9. Yapım ekinin işlevlerini fark eder. Yapım ekleri ezberletil- mez, işlevleri sezdirilir.

T.6.2. OKUMA Akıcı Okuma
T.6.2.1. Farklı türdeki metinleri uygun hızda anlayarak okur.
Öğrenciyi zorlamamak kaydıyla seviyeye uygun, edebî değeri olan bazı şiirleri ve kısa yazıları
ezberleme çalışmaları yaptırılır.

T.6.2.2. Noktalama işaretlerine dikkat ederek uygun hızda sesli veya sessiz okur.
T.6.2.3. Vurgu, tonlama ve telaffuza dikkat ederek okur.

T.6.2.4. Hikâye edici metinleri dramatize ederek okur.

Söz Varlığı

T.6.2.5. Anlamını bilme- diği sözcükleri ve sözcük gruplarını öğrenir. Sözcükleri ve sözcük
gruplarını öğrenmek için görseller, sözlük, atasöz- leri ve deyimler sözlüğü vb. araçlar
kullanılabilir.

T.6.2.6. Okuduğu metin- deki sözcük ve sözcük gruplarının cümle içinde kazandığı anlamı fark eder.

T.6.2.7. Çekim eklerinin işlevlerini fark eder. Çoğul eki, hâl ekleri, ilgi ve iyelik ekleri
üzerinde durulur.

T.6.2.8. Cümlede geçen isim ve sıfatların anlama olan katkısını fark eder.

T.7.2. OKUMA Akıcı Okuma
T.7.2.1. Farklı türdeki metinleri uygun hızda anlayarak okur.
Öğrenciyi zorlamamak kaydıyla seviyeye uygun, edebî değeri olan bazı şiirleri ve kısa yazıları
ezberleme çalışmaları yaptırılır.

T.7.2.2.Noktalama işaretlerine dikkat ederek uygun hızda sesli veya sessiz okur.
T.7.2.3. Vurgu ve tonla- malara ve telaffuza dikkat ederek okur.

T.7.2.4. Hikâye edici metinleri dramatize ederek okur.

Söz Varlığı

T.7.2.5. Anlamını bilme- diği sözcükleri ve sözcük gruplarını öğrenir. Sözcükleri ve sözcük
gruplarını öğrenmek için görseller, sözlük, atasöz- leri ve deyimler sözlüğü vb. araçlar
kullanılabilir.

T.7.2.6. Okuduğu metin- deki sözcük ve sözcük gruplarının cümle içinde kazandığı anlamı fark eder.

T.7.2.7.Çekim eklerinin işlevlerini ayırt eder.
Kip ve kişi ekleri üzerinde durulur.

T.7.2.8. İmge olarak kullanılan sözcüklerin veya deyimlerin metinde kullanılan anlamlarını
belirler.

T.8.2. OKUMA Akıcı Okuma
T.8.2.1. Farklı türdeki metinleri uygun hızda anlayarak okur.
Öğrenciyi zorlamamak kaydıyla seviyeye uygun, edebî değeri olan bazı şiirleri ve kısa yazıları
ezberleme çalışmaları yaptırılır.

T.8.2.2. Noktalama işaretlerine dikkat ederek uygun hızda sesli veya sessiz okur.

T.8.2.3. Vurgu, tonlama ve telaffuza dikkat ederek okur.

T.8.2.4. Hikâye edici me- tinleri dramatize ederek okur.

Söz Varlığı

T.8.2.5. Anlamını bilme- diği sözcükleri ve sözcük gruplarını öğrenir. Sözcükleri ve sözcük
gruplarını öğrenmek için görseller, sözlük, atasöz- leri ve deyimler sözlüğü vb. araçlar
kullanılabilir.

T.8.2.6. Okuduğu metin- deki sözcük ve sözcük gruplarının cümle içinde kazandığı anlamı fark eder.

T.8.2.7. İmge olarak kullanılan sözcüklerin veya deyimlerin metinde kullanılan anlamlarını
belirler.

Anlama

T.8.2.8. Okuduğu metnin türünü belirler.
TÜRKÇE DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI KAZANIM VE AÇIKLAMALAR TABLOSU

1. SINIF

2. SINIF 3. SINIF 4. SINIF
5. SINIF 6. SINIF 7. SINIF
8. SINIF

Sözcükleri öğrenmek için görseller, resimli sözlük, kelime haritası, kelime duvarı, kelime kartları
ve benzer araçlar kullanı- lacaktır.

Anlama

Anlama ile ilgili ka- zanımlar öğretmenin yönlendirmesi ve desteği ile gerçekleştirilir.

T.1.2.11. Düzyazı ve şiiri ayırt eder.

T.1.2.12. Okuduklarının konusunu belirler.

T.1.2.13. Okuduğu metinlerdeki olay örgüsü, mekân, zaman, şahıs ve varlık kadrosu gibi hikâye
unsurlarını belirler.

T.1.2.14. Metinle ilgili sorular sorar ve sorulan sorulara cevap verir.

T.1.2.15. Okuduğunu anlamlandırmada görsel- lerden yararlanır. Görsellerin metinde aktarılan anlama
nasıl katkı sağladığını (duygu oluşturma, kahramanların veya yerlerin özelliklerini vurgulama vb.)
açıklama- sı sağlanır.

T.1.2.16. Okuduğu metindeki olayları oluş sı- rasına göre ana hatlarıyla anlatır.

bilgilendirici metinlerle şiiri ayırt eder.

T.2.2.10. Okuduklarını ana hatlarıyla anlatır.

T.2.2.11. Okuduklarının konusunu belirler.

T.2.2.12. Okuduğu metinlerdeki olay örgüsü, mekân, zaman, şahıs ve varlık kadrosu gibi hikâye
unsurlarını belirler.

T.2.2.13. Metinle ilgili sorular sorar ve sorulan sorulara cevap verir. Metin içi anlam kurar.

T.2.2.14. Okuduğunu anlamlandırmada görsel- lerden yararlanır. Görsellerin metinde aktarılan anlama
nasıl katkı sağladığını (duygu oluşturma, kahramanların veya yerlerin özelliklerini vurgulama vb.)
açıklama- sı sağlanır.

T.2.2.15. Bir bilgiye veya içeriğe erişmek için başlıklar, sözlük ve içindekiler gibi ögeleri bilir
ve kullanır.

T.2.2.16. Okuduğu metinlerdeki olayları ve işlemleri oluş sırasına ya da işlem basamaklarına göre
açıklar.

T.3.2.10. Okuduklarını ana hatlarıyla anlatır.

T.3.2.11. Okuduklarının konusunu belirler.

T.3.2.12. Okuduğu metinlerdeki olay örgüsü, mekân, zaman, şahıs ve varlık kadrosu gibi hikâye
unsurlarını belirler.

T.3.2.13. Metinle ilgili soru sorar ve sorulan sorulara cevap verir. Metin içi ve metin dışı anlam
kurar.

T.3.2.14. Okuduğunu anlamlandırmada görsel- lerden yararlanır. Görsellerin metinde aktarılan anlama
nasıl katkı sağladığını (duygu oluşturma, kahramanların veya yerlerin özelliklerini vurgulama vb.)
açıklama- sı sağlanır.

T.3.2.15. Okuduğu metindeki kahramanların özelliklerini belirler ve kahramanları karşılaştırır.

T.3.2.16. Bir bilgiye veya içeriğe erişmek için
basılı ve dijital içeriklerde içindekiler ve sözlük bö- lümünü kullanmayı bilir.

T.3.2.17. Okuduğu metinlerdeki olayları ve işlemleri oluş sırasına ya da işlem basamaklarına göre
açıklar.

T.4.2.9. Eş sesli kelimele- rin anlamlarını ayırt eder.

Anlama

T.4.2.10. Hikâye edici ve bilgilendirici metinlerle şiiri ayırt eder.

T.4.2.11. Okuduklarını ana hatlarıyla anlatır.

T.4.2.12. Okuduklarının konusunu, ana fikrini/ana duygusunu belirler.

T.4.2.13. Okuduğu metinlerdeki olay örgüsü, mekân, zaman, şahıs ve varlık kadrosu gibi hikâye
unsurlarını belirler.

T.4.2.14. Metinle ilgili soru sorar ve sorulan sorulara cevap verir. Metin içi, metin dışı ve
metinler arasında anlam kurar.

T.4.2.15. Okuduğunu anlamlandırmada görsel- lerden yararlanır.
Grafik, tablo, çizelge ve benzeri biçimlerde sunu- lan görsellerin metinde aktarılan anlama nasıl
katkı sağladığını (duygu oluşturma, kahramanların veya yerlerin özelliklerini vurgulama vb.)
açıkla- ması ve yorumlaması sağlanır.

T.4.2.16. Okuduğu metindeki kahramanların özelliklerini belirler ve kahramanları karşılaştırır.

T.4.2.17. Metinler arasın- da karşılaştırma yapar. Metinlerde konuları, olayları, karakterleri
karşı- laştırması sağlanır.

Kelime türetmenin mantı- ğı kavratılır.

Anlama

T.5.2.10. Okuduğu met- nin türünü belirler.

T.5.2.11. Metnin özetini yapar.
Özetleme stratejilerine (ana fikri tespit etme, ayrıntılara girmeme, önemsiz bilgiyi ayırt etme,
kendi cümleleriyle
ifade etme, yorum katma- ma, hâkim bakış açısını tercih etme vb.) uygun özet yapılması sağlanır.

T.5.2.12. Okuduklarının konusunu, ana fikrini/ana duygusunu belirler.

T.5.2.13. Okuduğu metin- lerdeki hikâye unsurlarını belirler.
Olay örgüsü, mekân, zaman, şahıs ve varlık kadrosu, anlatıcı vb. gibi hikâye unsurları üzerinde
durulur.

T.5.2.14. Metinle ilgili sorular sorar ve sorulan sorulara cevap verir. Metin içi, metin dışı ve
metinler arasında anlam kurar.

T.5.2.15. Okuduğunu anlamlandırmada görsel- lerden yararlanır.
Grafik, tablo, çizelge ve benzeri biçimlerde su- nulan görsellerin metnin anlaşılmasına nasıl katkı
sağladığını açıklayarak bu bilgileri yorumlaması sağlanır.

T.5.2.16. Okuduklarındaki yönlendirici ifadelerin an-

T.6.2.9. Cümlede geçen isim ve sıfat tamlamaları- nın anlama olan katkısını fark eder.

T.6. 2.10. Cümlede geçen zamirlerin anlama olan katkısını fark eder.

T.6.2.11. Cümlede geçen edat, bağlaç ve ünlemle- rin anlama olan katkısını fark eder.

Anlama

T.6.2.12. Okuduğu met- nin türünü belirler.

T.6.2.13. Metnin özetini yapar.
Özetleme stratejilerine (ana fikri tespit etme, ayrıntılara girmeme, önemsiz bilgiyi ayırt etme,
kendi cümleleriyle
ifade etme, yorum katma- ma, hâkim bakış açısını tercih etme vb.) uygun özet yapılması sağlanır.

T.6.2.14. Okuduklarının konusunu, ana fikrini/ana duygusunu belirler.

T.6.2.15. Okuduğu metin- lerdeki hikâye unsurlarını belirler.
Olay örgüsü, mekân, zaman, şahıs ve varlık kadrosu, anlatıcı vb. gibi hikâye unsurları üzerinde
durulur.

T.6.2.16. Metinle ilgili sorular sorar ve sorulan sorulara cevap verir. Metin içi, metin dışı ve
metinler arasında anlam kurar.

T.6.2.17. Okuduğunu anlamlandırmada görsel-

T.7.2.9. Cümlede geçen zarfların anlama olan katkısını fark eder.

T.7.2.10. Fiillerin cümleye kattığı anlam özelliklerini fark eder.

T.7.2.11. Basit, türemiş ve birleşik fiilleri ayırt eder.
Anlama

T.7.2.12. Okuduğu met- nin türünü belirler.

T.7.2.13. Metnin özetini yapar.
Özetleme stratejilerine (ana fikri tespit etme, ayrıntılara girmeme, önemsiz bilgiyi ayırt etme,
kendi cümleleriyle
ifade etme, yorum katma- ma, hâkim bakış açısını tercih etme vb.) uygun özet yapılması sağlanır.

T.7.2.14. Okuduklarının konusunu, ana fikrini/ana duygusunu ve yardımcı fikirlerini belirler.

T.7.2.15. Okuduğu metin- lerdeki hikâye unsurlarını belirler.
Olay örgüsü, mekân, zaman, şahıs ve varlık kadrosu, anlatıcı vb. gibi hikâye unsurları üzerinde
durulur.

T.7.2.16. Metinle ilgili sorular sorar ve sorulan sorulara cevap verir. Metin içi, metin dışı ve
metinler arasında anlam kurar.

T.7.2.17. Okuduğunu anlamlandırmada görsel-

T.8.2.9. Metnin özetini yapar.
Özetleme stratejilerine (ana fikri tespit etme, ayrıntılara girmeme, önemsiz bilgiyi ayırt etme,
kendi cümleleriyle
ifade etme, yorum katma- ma, hâkim bakış açısını tercih etme vb.) uygun özet yapılması sağlanır.

T.8.2.10. Okuduklarının konusunu, ana fikrini/ana duygusunu ve yardımcı fikirlerini belirler.

T.8.2.11. Okuduğu metin- lerdeki hikâye unsurlarını belirler.
Olay örgüsü, mekân, zaman, şahıs ve varlık kadrosu, anlatıcı vb. gibi hikâye unsurları üzerinde
durulur.

T.8.2.12. Metinle ilgili sorular sorar ve sorulan sorulara cevap verir. Metin içi, metin dışı ve
metinler arasında anlam kurar.

T.8.2.13. Okuduğunu anlamlandırmada görsel- lerden yararlanır.
Grafik, tablo, çizelge vb. biçimlerde sunulan görsellerin metnin
anlaşılmasına nasıl katkı sağladığını açıklayarak bu bilgileri yorumlaması sağlanır.

T.8.2.14. Okuduklarındaki yönlendirici ifadelerin an- lamda yaptığı değişikliği fark eder.
Özetle, kısacası, başlıca, son olarak, aksi takdirde, ama, fakat, oysaki, başka bir deyişle,
özellikle, ilk olarak, tersine, o hâlde
TÜRKÇE DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI KAZANIM VE AÇIKLAMALAR TABLOSU

1. SINIF

2. SINIF 3. SINIF 4. SINIF
5. SINIF 6. SINIF 7. SINIF
8. SINIF
T.4.2.18. Yazarın olay- lara/konuya bakış açısını belirler ve kendi bakış açısını ifade eder.

T.4.2.19. Bir bilgiye veya içeriğe erişmek için
basılı ve dijital içeriklerde içindekiler ve sözlük bö- lümünü kullanmayı bilir.

T.4.2.20. Okuduğu metinlerdeki olayları ve işlemleri oluş sırasına ya da işlem basamaklarına göre
açıklar.

T.4.2.21. Okuduğu metindeki gerçek an- lamlı, mecaz anlamlı ve terim anlamlı sözcükleri belirler.

lamda yaptığı değişikliği fark eder.
Ama, fakat, oysaki, başka bir deyişle, özellikle, ilk olarak, son olarak gibi yönlendirici
ifadeleri bulması sağlanır.

T.5.2.17. Metinlerdeki örnekler ve ayrıntılara ge- rektiğinde atıflar yaparak metni yorumlar.

T.5.2.18. Okuduğu metindeki kahramanların özelliklerini belirler ve kahramanları karşılaştırır.

T.5.2.19. Metinler arasın- da karşılaştırma yapar. Metinlerde konuları, olay- ları, karakterleri,
değerleri karşılaştırması sağlanır.

T.5.2.20. Yazarın olay- lara/konuya bakış açısını belirler ve kendi bakış açısını ifade eder.

T.5.2.21. Çoklu medya kaynaklarının güvenilirli- ğini sorgular.
Medya kaynakları; edu, gov, com, org vb. ele alınacaktır.

T.5.2.22. Bir bilgiye veya içeriğe erişmek için
basılı ve dijital içeriklerde içindekiler ve sözlük bö- lümünü kullanmayı bilir.

T.5.2.23. Gerçek ve kurgu olanı ayırt eder.

T.5.2.24. Okuduklarında anlatım biçimlerini ve düşünceyi geliştirme yollarını fark eder.

T.5.2.25. Okuduğu me- tinlerdeki söz sanatlarını bulur.

lerden yararlanır. Grafik, tablo, çizelge vb. biçimlerde sunulan görsellerin metnin
anlaşılmasına nasıl katkı sağladığını açıklayarak bu bilgileri yorumlaması sağlanır.

T.6.2.18. Okuduklarındaki yönlendirici ifadelerin an- lamda yaptığı değişikliği fark eder.
Ama, fakat, oysaki, başka bir deyişle, özellikle, ilk olarak, son olarak gibi yönlendirici
ifadeleri bulması sağlanır.

T.6.2.19. Metinlerdeki örnekler ve ayrıntılara ge- rektiğinde atıflar yaparak metni yorumlar.

T.6.2.20. Okuduğu metindeki kahramanların özelliklerini belirler ve karşılaştırır.

T.6.2.21. Metinler arasın- da karşılaştırma yapar. Metinlerdeki temala-
rı, konuları, olayları, karakterleri ve değerleri karşılaştırması sağlanır.

T.6.2.22. Yazarın olay- lara/konuya bakış açısını belirler ve kendi bakış açısını ifade eder.

T.6.2.23. Çoklu medya kaynaklarının güvenilirli- ğini sorgular.
Medya kaynakları; edu, gov, com, org vb. ele alınacaktır.

T.6.2.24. Bir bilgiye veya içeriğe erişmek için
basılı ve dijital içeriklerde içindekiler ve sözlük bö- lümünü kullanmayı bilir.

lerden yararlanır. Grafik, tablo, çizelge vb. biçimlerde sunulan görsellerin metnin
anlaşılmasına nasıl katkı sağladığını açıklayarak bu bilgileri yorumlaması sağlanır.

T.7.2.18. Okuduklarındaki yönlendirici ifadelerin an- lamda yaptığı değişikliği fark eder.
Aksi takdirde, ama, fakat, oysaki, özellikle, ilk ola- rak, son olarak, tersine,
o hâlde vb. yönlendirici ifadeleri bulması sağlanır.

T.7.2.19. Metinden anlam çıkarırken anlamı desteklemek için metnin içeriğine birkaç kez doğrudan ya
da dolaylı atıf yapar.

T.7.2.20. Bir eserin yazılı metni ile aynı eserin med- ya sunumunu karşılaştırır. Okudukları ile
izledik- lerini; kahramanlar, mekân, zaman ve içerik yönünden karşılaştırması sağlanır. Filme
alınan bir eseri kitabıyla mukayese etmesi teşvik edilir.

T.7.2.21. Metinler arasın- da karşılaştırma yapar. Metinlerdeki temala-
rı, konuları, olayları, karakterleri ve değerleri karşılaştırması sağlanır.

T.7.2.22. Yazarın olay- lara/konuya bakış açısını belirler ve kendi bakış açısını ifade eder.

T.7.2.23. Çoklu medya kaynaklarındaki mesajları anlar ve değerlendirir.

vb. yönlendirici ifadeleri bulması sağlanır.

T.8.2.15. Metinden anlam çıkarırken anlamı desteklemek için metnin
içeriğine en az birkaç kez doğrudan ya da dolaylı atıf yapar.

T.8.2.16. Bir eserin yazılı metni ile aynı eserin med- ya sunumunu karşılaştırır. Okudukları ile
izledikleri- ni; kahramanlar, mekân, zaman, değerler ve içerik yönünden karşılaştırması sağlanır.
Filme alınan bir eseri kitabıyla mukayese etmesi teşvik edilir.

T.8.2.17. Metinler arasın- da karşılaştırma yapar. Metinlerdeki konuları, olayları, karakterleri ve
değerleri karşılaştırması sağlanır.

T.8.2.18. Yazarın olayla- ra/konuya bakış açısını belirler ve kendi bakış açısını ifade eder.

T.8.2.19. Çoklu medya kaynaklarındaki mesajları anlar ve değerlendirir.

T.8.2.20. Bir bilgiye veya içeriğe erişmek için
basılı ve dijital içeriklerde içindekiler ve sözlük bö- lümünü kullanmayı bilir.

T.8.2.21. Gerçek ve kurgu olanı ayırt eder.

T.8.2.22. Bilgilendirici metinleri çözümler.

T.8.2.23. Bilgilendirici metinde bir yazarın konuyu sunuşunu başka bir yazarın sunuşuyla
TÜRKÇE DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI KAZANIM VE AÇIKLAMALAR TABLOSU

1. SINIF Türkçe Dersi Öğretim Programı

2. SINIF 3. SINIF 4. SINIF
5. SINIF 6. SINIF 7. SINIF
8. SINIF

Benzetme (teşbih), kişileştirme (teşhis), konuşturma (intak), zıtlık (tezat), abartma (mübala- ğa)
söz sanatları verilir.

T.5.2.26. Okuduğu me- tindeki gerçek, mecaz ve terim anlamlı sözcükleri belirler

T.6.2.25. Gerçek ve kurgu olanı ayırt eder.

T.6.2.26. Okuduklarında anlatım biçimlerini ve düşünceyi geliştirme yollarını fark eder.

T.6.2.27. Okuduğu me- tinlerdeki söz sanatlarını bulur.
Benzetme(teşbih), kişileştirme (teşhis), konuşturma (intak), zıtlık (tezat), abartma (mübala- ğa)
söz sanatları verilir.

T.7.2.24. Bir bilgiye veya içeriğe erişmek için
basılı ve dijital içeriklerde içindekiler ve sözlük bö- lümünü kullanmayı bilir.

T.7.2.25. Gerçek ve kurgu olanı ayırt eder.
T.7.2.26. Bilgilendirici metinde bir yazarın konuyu sunuşunu başka bir yazarın sunuşuyla
karşılaştırır.
Bilimsel bir konuda farklı gerekçe ve kanıtlardan hareketle farklı sonuçlara gidilebileceğinin
anlaşıl- ması sağlanır.

T.7.2.27. Okuduklarında anlatım biçimlerini ve düşünceyi geliştirme yollarını fark eder.

T.7.2.28. Şiirin şekil özelliklerini bilir.
Şiirde kafiye, redif gibi ahenk unsurları fark ettirilir, bunların türlerine değinilmez.
Serbest şiire ve hece ölçüsüne değinilir. İstiklâl Marşı’nın aruz ölçüsü ile yazıldığı belirtilir
ancak aruz ölçüsü bilgisine girilmez.

T.7.2.29. Okuduğu me- tinlerdeki söz sanatlarını bulur.
Benzetme(teşbih), kişileştirme (teşhis), konuşturma (intak), zıtlık (tezat), abartma (mübala- ğa)
söz sanatları verilir.

karşılaştırır.
Bilimsel bir konuda farklı gerekçe ve kanıtlardan hareketle farklı sonuçlara gidilebileceğinin
anlaşıl- ması sağlanır.

T.8.2.24. Okuduklarında anlatım biçimlerini ve düşünceyi geliştirme yollarını fark eder.

T.8.2.25. Kurgu metinler ile anonim eserleri kar- şılaştırır.
Kurgu metinlerin; geleneksel masallar, kahramanlar, temalar, inançlar veya değerler- den nasıl
yararlandığını veya etkilendiğini fark etmesi sağlanır.

T.8.2.26. Şiirin şekil özelliklerini ve şiir türlerini bilir.
Konusuna göre şiir türleri verilir.
Şiirde kafiye, redif gibi ahenk unsurları fark ettirilir, bunların türlerine değinilmez.
Serbest şiire ve hece ölçüsüne değinilir. İstiklâl Marşı’nın aruz ölçüsü ile yazıldığı belirtilir
ancak aruz ölçüsü bilgisine girilmez.

T.8.2.27. Okuduğu me- tinlerdeki söz sanatlarını bulur.
Benzetme(teşbih), kişileştirme (teşhis), konuşturma (intak), zıtlık (tezat), abartma (mübala- ğa)
söz sanatları verilir.

T.8.2.28. Okuduklarında anlama ve dil bilgisine dayalı anlatım bozukluk- larını fark eder.
TÜRKÇE DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI KAZANIM VE AÇIKLAMALAR TABLOSU

1. SINIF

2. SINIF 3. SINIF 4. SINIF
5. SINIF 6. SINIF 7. SINIF
8. SINIF

T.1.3. YAZMA

Öğretmenin desteği ve yönlendirmesi ile;

T.1.3.1. Yazma materyal- lerini uygun biçimde kul- lanarak çeşitli boyama/ çizgi çalışmaları yapar.

T.1.3.2. Harfleri, rakam- ları ve matematiksel işaretleri tekniğine uygun yazar.

T.1.3.3. Bitişik eğik yazıyı kullanarak okunaklı hece ve kelimeler yazar.

T.1.3.4. Anlamlı ve kurallı cümleler yazar.
Duygu, düşünce ve istek- lerini yazmaları sağlanır.

T.1.3.5. Büyük harfleri ve noktalama işaretlerini uygun yerlerde kullanır. Nokta, soru işareti,
kısa çizgi ve kesme işaret- lerinin en sık kullanılan
işlevleri üzerinde durulur.

T.1.3.6. Harfler, kelimeler ve cümleler arasında uygun boşluklar bırakır.

T.1.3.7. Basit resimlerden anlamlar çıkarır ve bunla- rı birbirine bağlayarak bir olayı
açıklar/yazar.

T.1.3.8. Dikte yoluyla, ba- karak ve serbest yazma çalışmaları yapar.
Sayfa ve yazım düzeni ile sayfa temizliğinin sağlan- masına dikkat edilir.

T.1.3.9. Yazdıklarını harf hatası, hece eksikliği ile yazım ve noktalama ku- ralları açısından
gözden geçirir ve düzenler.

T.2.3. YAZMA

T.2.3.1. Anlamlı ve kurallı cümleler yazar.
Duygu, düşünce ve istek- lerini yazmaları sağlanır.

T.2.3.2. Büyük harfleri ve noktalama işaretlerini uygun yerlerde kullanır. Nokta, virgül, ünlem,
soru işareti, kısa çizgi
ve kesme işaretlerinin en sık kullanılan işlevleri üzerinde durulur.

T.2.3.3. Harfler, kelimeler ve cümleler arasında uygun boşluklar bırakır.

T.2.3.4. Basit resimlerden anlamlar çıkarır ve bunla- rı birbirine bağlayarak bir olayı
açıklar/yazar.

T.2.3.5. Dikte yoluyla, ba- karak ve serbest yazma çalışmaları yapar.
Sayfa ve yazım düzeni ile sayfa temizliğinin sağlan- masına dikkat edilir.

T.2.3.6. Düş gücünü kul- lanarak şiir veya fantastik ögeler barındıran metin yazar.

T.2.3.7. Herhangi bir işi ve olayı işlem basamak- larına ya da oluş sırasına göre yazar.

T.2.3.8. Soru ekinin yazımını bilir.

T.2.3.9. Yazdıklarını harf hatası, hece eksikliği ile yazım ve noktalama ku- ralları açısından
gözden geçirir ve düzenler.
Sınıf düzeyine uygun yazım ve noktalama ku- ralları ile sınırlı tutulur.

T.3.3. YAZMA

T.3.3.1. Bilgilendirici ve hikâye edici paragraflar yazar.
Duygu, düşünce ve istek- lerini yazmaları sağlanır.

T.3.3.2. Büyük harfleri ve noktalama işaretlerini uygun yerlerde kullanır. Nokta, virgül, iki
nokta,
ünlem, tırnak işareti, soru işareti, kısa çizgi, ko- nuşma çizgisi ve kesme işaretinin en sık
kullanılan işlevleri üzerinde durulur.

T.3.3.3. Harfler, kelimeler ve cümleler arasında uygun boşluklar bırakır.

T.3.3.4. Görsellerden an- lamlar çıkarır ve bunları birbirine bağlayarak bir olayı açıklar/yazar.

T.3.3.5. Düş gücünü kul- lanarak şiir veya fantastik ögeler barındıran metin yazar.

T.3.3.6. Herhangi bir işi ve olayı işlem basamak- larına ya da oluş sırasına göre yazar.

T.3.3.7. Gerektiğinde anlatımı zenginleştirmek için uygun çizim, grafik ve görseller kullanır.

T.3.3.8. Yazdıklarını anlam bütünlüğünü bozan ifadeler ile yazım ve noktalama kuralları açısından
gözden geçirir ve düzenler.
Sınıf düzeyine uygun yazım ve noktalama ku- ralları ile sınırlı tutulur. Kendisinin ve akranları-
nın yazma çalışmalarını

T.4.3. YAZMA Türkçe Dersi Öğretim Programı

T.4.3.1. Bilgilendirici ve hikâye edici paragraflar yazar.
Duygu, düşünce ve istek- lerini yazmaları sağlanır.

T.4.3.2. Büyük harfleri ve noktalama işaretlerini uygun yerlerde kullanır. Yay ayraç, üç nokta,
eğik çizgi, soru işareti, nokta, virgül, iki nokta,
ünlem, tırnak işareti, kısa çizgi, konuşma çizgisi
ve kesme işaretinin en sık kullanılan işlevleri üzerinde durulur.

T.4.3.3. Görsellerden an- lamlar çıkarır ve bunları birbirine bağlayarak bir olayı açıklar/yazar.

T.4.3.4. Düş gücünü kul- lanarak şiir veya fantastik ögeler barındıran metin yazar.

T.4.3.5. Herhangi bir ola- yı ya da işi oluş sırasına ya da işlem basamakları- na göre yazar.

T.4.3.6. Gerektiğinde anlatımı zenginleştirmek için uygun çizim, grafik ve görseller kullanır.

T.4.3.7. İçeriğe uygun, doğru kelimeler seçerek kelimelerin gerçek, me- caz ve terim anlamlarını
kullanır.

T.4.3.8. “de” ve “ki” bağ- laçları ile sayıları doğru yazar.

T.4.3.9. Kısaltmaları ve kısaltmalara gelen ekleri doğru yazar.

T.5.3. YAZMA

T.5.3.1. Bilgilendirici ve hikâye edici paragraflar yazar.
Duygu, düşünce ve istek- lerini yazmaları sağlanır.

T.5.3.2. Büyük harfleri ve noktalama işaretlerini uygun yerlerde kullanır.
Yay ayraç, üç nokta, eğik çizgi, soru işareti, nokta, virgül, iki nokta, ünlem, tırnak işareti,
kısa çizgi, konuşma çizgisi, kesme işareti, noktalı virgül ve köşeli ayraç işaretlerinin en sık
kullanılan işlevleri üzerinde durulur.

T.5.3.3. Görsellerden an- lamlar çıkarır ve bunları birbirine bağlayarak bir olayı açıklar/yazar.

T.5.3.4. Düş gücünü kul- lanarak şiir veya fantastik ögeler barındıran metin yazar.

T.5.3.5. Herhangi bir işi ve olayı işlem basamak- larına ya da oluş sırasına göre yazar.

T.5.3.6. İçeriğe uygun atasözleri, deyimler ve özdeyişler kullanır.

T.5.3.7. “de” ve “ki” bağlaçları ile sayıları doğru yazar.

T.5.3.8. Yazma çalışma- larında anlatım biçimlerini ve düşünceyi geliştirme yollarını kullanır.

T.5.3.9. Yazdıklarını dil ve anlatım yönünden göz- den geçirerek düzenler. Sınıf düzeyine uygun

T.6.3. YAZMA

T.6.3.1.Bilgilendirici ve hikâye edici paragraflar yazar.
Duygu, düşünce ve istek- lerini yazmaları sağlanır.

T.6.3.2. Düş gücünü kul- lanarak şiir veya fantastik ögeler barındıran metin yazar.

T.6.3.3. Görsel ve işitsel ögelerden anlamlar çıkarır ve bunları ilişkilen- direrek bir olayı
açıklar/ yazar.

T.6.3.4. Herhangi bir işi ve olayı işlem basamak- larına ya da oluş sırasına göre yazar.

T.6.3.5. İçeriğe uygun atasözleri, deyimler ve özdeyişler kullanır.

T.6.3.6. Yazma çalışma- larında anlatım biçimlerini ve düşünceyi geliştirme yollarını kullanır.

T.6.3.7. Yazdıklarını dil ve anlatım yönünden göz- den geçirerek düzenler. Anlam bütünlüğünü bo-
zan ifadeleri belirlemesi ve düzeltmesi sağla-
nır. Ancak kavramsal olarak anlatım bozukluğu konusuna girilmez. Sınıf düzeyine uygun yazım
ve noktalama kuralları ile sınırlı tutulur. Bu çalışma- larda dereceli puanlama anahtarı
kullanılır.

T.6.3.8. Yazdıklarını, yazı- lı/basılı olarak veya imkân ve fırsatlar ölçüsünde çoklu medya
ortamlarını kullanarak paylaşır.

T.7.3. YAZMA

T.7.3.1. Diyalog ve tasvir paragrafları yazar.

T.7.3.2. Hikâye edici metinler yazar.

T.7.3.2.1. Belirlediği konu ve amaç etrafında bir taslak oluşturur.

T.7.3.2.2. Oluşturduğu taslakta serim, düğüm, çözüm bölümlerine yer verir.

T.7.3.2.3. Yazma çalışmalarında anlatım biçimlerini ve düşün- ceyi geliştirme yollarını kullanır.

T.7.3.2.4. Metne uygun bir başlık belirler.

T.7.3.3. Bilgilendirici metinler yazar.

T.7.3.3.1. Belirlediği konu ve amaç etrafında bir taslak metin oluşturur.

T.7.3.3.2. Hazırladığı taslakta giriş, gelişme ve sonuç bölümlerine yer verir.

T.7.3.3.3. Yazma çalışmalarında anlatım biçimlerini ve düşün- ceyi geliştirme yollarını kullanır.

T.7.3.3.4. Metne uygun bir başlık belirler.

T.7.3.4. Düş gücünü kul- lanarak şiir veya fantastik ögeler barındıran metin yazar.

T.7.3.5. Görsel ve işitsel

T.8.3. YAZMA Türkçe Dersi Öğretim Programı

T.8.3.1. Diyalog ve tasvir paragrafları yazar.

T.8.3.2. Hikâye edici metinler yazar.

T.8.3.2.1. Belirlediği konu ve amaç etrafında bir taslak oluşturur.

T.8.3.2.2. Hazırladığı taslakta serim, düğüm, çözüm bölümlerine yer verir.

T.8.3.2.3. Yazma çalışmalarında anlatım biçimlerini ve düşün- ceyi geliştirme yollarını kullanır.

T.8.3.2.4. Metne uygun bir başlık belirler.

T.8.3.3. Bilgilendirici metinler yazar.

T.8.3.3.1. Belirlediği konu ve amaç etrafında bir taslak metin oluşturur.

T.8.3.3.2. Hazırladığı taslakta giriş, gelişme ve sonuç bölümlerine yer verir.

T.8.3.3.3. Yazma çalışmalarında anlatım biçimlerini ve düşün- ceyi geliştirme yollarını kullanır.

T.8.3.3.4. Metne uygun bir başlık belirler.

T.8.3.4. Düş gücünü kul- lanarak şiir veya fantastik ögeler barındıran metin yazar.

T.8.3.5. Görsel ve işitsel
TÜRKÇE DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI KAZANIM VE AÇIKLAMALAR TABLOSU

1. SINIF Türkçe Dersi Öğretim Programı

2. SINIF 3. SINIF 4. SINIF
5. SINIF 6. SINIF 7. SINIF
8. SINIF

Sınıf düzeyine uygun yazım ve noktalama ku- ralları ile sınırlı tutulur. Kendisinin ve akranları-
nın yazma çalışmalarını belirlenmiş ölçütlere göre değerlendirir.

T.1.3.10. Yazdıklarını paylaşır.
Zorlayıcı olmamak kaydıyla öğrenciler, yazdıklarını paylaşmaya teşvik edilir

Kendisinin ve akranları- nın yazma çalışmalarını belirlenmiş ölçütlere göre değerlendirir.

T.2.3.10. Yazdıklarını paylaşır.
Zorlayıcı olmamak kaydıyla öğrenciler, yazdıklarını paylaşmaya teşvik edilir.

belirlenmiş ölçütlere göre değerlendirir.

T.3.3.9. Yazdıklarını paylaşır.
Zorlayıcı olmamak kaydıyla öğrenciler, yazdıklarını paylaşmaya teşvik edilir.

T.4.3.10. Yazdıklarını anlam bütünlüğünü bozan ifadeler ile yazım ve noktalama kuralları açısından
gözden geçirir ve düzenler.
Sınıf düzeyine uygun yazım ve noktalama ku- ralları ile sınırlı tutulur. Kendisinin ve akranları-
nın yazma çalışmalarını belirlenmiş ölçütlere göre değerlendirir.

T.4.3.11. Yazdıklarını paylaşır.
Zorlayıcı olmamak kaydıyla öğrenciler, yazdıklarını paylaşmaya teşvik edilir.

yazım ve noktalama ku- ralları ile sınırlı tutulur. Bu çalışmalarda dere- celi puanlama anahtarı
kullanılır.

T.5.3.10. Yazdıkları- nı, yazılı/basılı olarak
veya imkân ve fırsatlar ölçüsünde çoklu medya ortamlarını kullanarak paylaşır.
Zorlayıcı olmamak kaydıyla öğrenciler, yazdıklarını paylaşmaya teşvik edilir.

T.5.3.11. Yazılarında ses olaylarına uğrayan keli- meleri doğru kullanır. Hece düşmesi, ünlü
daralması, ünsüz ben- zeşmesi, ünsüz yumuşa- ması, ünsüz türemesi ses olayları üzerinde durulur.

T.5.3.12. Ek ve kökü ayırt eder, aralarında ilişki kurar.

Zorlamamak kaydıyla öğrenciler, yazdıklarını paylaşmaya teşvik edilir.

T.6.3.9. Basit, türemiş ve birleşik kelimeleri ayırt eder.

ögelerden anlamlar çıkarır ve bunları ilişkilen- direrek bir olayı açıklar/ yazar.

T.7.3.6. İçeriğe uygun atasözleri, deyimler ve özdeyişler kullanır.

T.7.3.7. Yazdıklarını dil ve anlatım yönünden göz- den geçirerek düzenler. Anlama dayalı anlatım
bozuklukları bakımından yazdıklarını gözden geçirmesi ve düzeltmesi sağlanır.
Sınıf düzeyine uygun yazım ve noktalama kuralları ile sınırlı tutulur. Bu çalışmalarda dere- celi
puanlama anahtarı kullanılır.

T.7.3.8. Yazdıklarını, yazı- lı/basılı olarak veya imkân ve fırsatlar ölçüsünde çoklu medya
ortamlarını kullanarak paylaşır. Zorlayıcı olmamak kaydıyla öğrenciler, yazdıklarını paylaşmaya
teşvik edilir. Türkçe Dersi Öğretim Programı

T.7.3.9. Basit, türemiş, birleşik fiilleri ayırt eder.

T.7.3.10. Ek fiili işlevlerine uygun olarak kullanır.

ögelerden anlamlar çıkarır ve bunları ilişkilen- direrek bir olayı açıklar/ yazar.

T.8.3.6. İçeriğe uygun atasözleri, deyimler ve özdeyişler kullanır.

T.8.3.7. Yazdıklarını dil ve anlatım yönünden göz- den geçirerek düzenler. Anlama dayalı anlatım
bozuklukları bakımından yazdıklarını gözden geçirmesi ve düzeltmesi sağlanır.
Sınıf düzeyine uygun yazım ve noktalama kuralları ile sınırlı tutulur. Bu çalışmalarda dere- celi
puanlama anahtarı kullanılır.

T.8.3.8. Yazdıklarını, yazı- lı/basılı olarak veya imkân ve fırsatlar ölçüsünde çoklu medya
ortamlarını kullanarak paylaşır. Zorlayıcı olmamak kaydıyla öğrenciler, yazdıklarını paylaşmaya
teşvik edilir.

T.8.3.9. Fiilimsilerin cümledeki işlevlerini fark eder.

T.8.3.10. Cümlenin öge- lerini tanır ve işlevlerine uygun kullanır.

T.8.3.11. Yazma çalış- malarında anlama ve dil bilgisine dayalı anlatım bozukluklarını fark eder.

46
Türkçe Dersi Öğretim Programı
Bu materyal Milli Eğitim Bakanlığı tarafından öğretim programlarının güncellenmesi
çalışmaları kapsamında kamuoyunun görüş, öneri ve eleştirilerini almak amacıyla hazırlanmıştır.
Başka bir amaçla kullanılamaz. Öğretim programlarının nihai hali değildir.

Etiketler:, , , ,

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.