LYS Edebiyat Temel Bilgiler

OKUYAN: 109 - Yazar: - Kategori:
Yayın Tarihi: - 19:09

LYS Edebiyat Temel Bilgiler

EDEBİYAT

Okuyanlara estetik (sanatsal) bir doyum sağlamak amacıyla yazılmış ya da böyle bir amacı olmasa bile biçimsel ve içeriksel özellikleriyle bu düzeye ulaşabilen bütün yazılı eserlere “edebiyat” denir.

Edebî Eser; İnsanda estetik duygular uyandıran, insanın duygu, düşünce ve hayal dünyasını zenginleştiren dil ürünü eserlerdir.

  • Edebî eser okuyanı etkilemelidir.
  • Anlatımı güzel, düşüncesi sağlam ve özlü olmalıdır.
  • Konusu; ait olduğu toplumun ve yazıldığı dönemin özelliklerini yansıtmalıdır.
  • Eser zamanın süzgecinden geçtikten sonra toplumca anlaşılıp beğenilmelidir.
  • Duygu ve düşünceler, belli bir edebî türe uygun olarak anlatılmalıdır.
  • Eser estetik ölçüler içinde, belli bir sanat anlayışıyla yazılmalıdır.

Edebiyat Tarihi: Bir ulusun çağlar boyunca oluşturduğu edebî eserleri inceleyerek düşünce ve duyguda izlediği yolu, geçirdiği evreleri tarih sırasına göre inceleyen bilim dalıdır.

GÜZEL SANATLAR

Güzel sanatlar insanların, tabiat karşısındaki duygu ve düşüncelerini çizgi, renk, biçim, ses, söz ve ritim gibi unsurlarla güzel ve etkili biçimde ve kişisel bir üslupla ifade etme çabasından doğan ruhsal bir faaliyettir.

Bilim ile Güzel Sanatların Farklılığı

  • Bilimde doğruluk, sanatta ise güzellik aranır.
  • Bilim; somut gerçekleri soyut formüller, teoriler ve yasalarla anlatmaya çalışır; sanat ise soyut duygu ve düşünceleri, somut olarak ortaya koyar.
  • Bilim, genel doğrulara ve sistematik deneylere dayalı zihinsel etkinliklerin tümünü oluşturur; sanat da insanın bu nesnel gerçeklerle kurduğu estetik ilişkidir.
  • Bilim, nesnelerin nedenlerini anlamamızda, sanat ise onların biçimlerini görmemizde bize yardımcı olur.
  • Bilim geneldir, kişiye göre değişmeyen gerçekleri açıklar. Sanat kişiseldir; bireysel duyguları, hayalleri yansıtır.
  • Bilim bedene, sanat ruha hitap eder.
  • Bilim, beş duyuyla algılanabilen gerçeklere odaklanır. Duygular, hayaller, korkular, inançlar ise sanatın ilgi alanına girer.
  • Toplumsal yaşamın sürdürülmesinde bilime sanattan daha fazla ihtiyaç duyulur.

insanda estetik duygular uyandıran, insanların duygu, düşünce ve hayal dünyasını zenginleştiren dil ürünü eserlere “edebi eser” denir. Hikayeler, masallar, şiirler vb. türler birer edebi eserdir.

 

[su_tabs]
[su_tab title=”SORU”]

Bu tanımdan hareketle aşağıdakilerden hangisi, edebi eserlerin özelliklerinden biri değildir?

  1. A) Genellikle okuyucuyu eğitme amacıyla yazılır.
  2. B) insanların hayal dünyasını zenginleştirir.
  3. C) Kişinin tanımlayamadığı duyguları anlatır.
  4. D) Yazıldığı çağın dil, kültür ve sanat anlayışını yansıtır.
  5. E) insanları pisikolojik yönden rahatlatır.

[/su_tab]
[su_tab title=”CEVAP”]

Edebi metinlerde okuyucuyu eğitme amacı yoktur, öğretici metinlerde bu amaç vardır.

Cevap A
[/su_tabs]

[su_tabs]
[su_tab title=”SORU”]

Aşağıdakilerden hangisi sanat eserlerinden biri olamaz?

  1. A) Roman B) Makale C) Hikaye D) Masal E) Tiyatro

[/su_tab]
[su_tab title=”ÇÖZÜM”]

Makale, sanatsal bir eser değildir, düşünsel metinlerdendir.

Cevap B
[/su_tabs]

Etiketler:

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.